Ομιλία στην Ολομέλεια της Βουλής – 04.02.2026
Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριοι Υπουργοί, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η χθεσινή ανθρώπινη τραγωδία στη Χίο μάς έχει συγκλονίσει όλες και όλους. Θέλω να εκφράσω και εγώ με τη σειρά μου τη βαθύτατη λύπη και οδύνη μου.
Η προσφυγιά, η μετανάστευση παραμένουν ζητήματα με βαθιά ανθρώπινο χαρακτήρα και διάσταση και το τραγικό χθεσινό δυστύχημα νομίζω μας το θύμισε με τον χειρότερο τρόπο. Αυτή η ώρα είναι η ώρα της οδύνης, είναι η ώρα του πένθους, είναι η ώρα της περισυλλογής. Δεν είναι ώρα για πολλά λόγια και γρήγορα συμπεράσματα.
Να εκφράσουμε, λοιπόν, τη συμπαράστασή μας στις οικογένειες των θυμάτων, να ελπίσουμε να μην υπάρχουν άλλα θύματα, να ευχηθούμε ταχεία ανάρρωση στους ανθρώπους, οι οποίοι νοσηλεύονται και δύναμη στους ανθρώπους που διαχειρίζονται στο πεδίο τις συνέπειες αυτής της τραγωδίας.
Και βεβαίως να ζητήσουμε την πλήρη διαλεύκανση αυτής της τραγωδίας κάτω από τις συνθήκες τις οποίες έγινε. Και βεβαίως ζητούμε και θέλουμε επίσημη ενημέρωση του Σώματος της Βουλής και των πολιτικών κομμάτων από τον αρμόδιο Υπουργό, από τον κ. Κικίλια για το τι ακριβώς συνέβη.
Κύριε Πρόεδρε, σήμερα το βράδυ θα ψηφιστεί ένα σχέδιο νόμου που θα μπορούσε να έχει περιοριστεί στο βασικό του αντικείμενο και να μην είναι μία άσκηση εσωτερικών ισορροπιών, κύριε Πλεύρη, για τα στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, πρώην και νυν Υπουργών. Αυτό που είναι επείγον και ήταν ήδη επείγον και καθυστερημένο από την περίοδο που Υπουργός ήταν ο συντάκτης αυτού του νομοσχεδίου, ο κ. Καιρίδης, είναι το θέμα της εύρεσης και προσέλκυσης εργατικού δυναμικού για την ελληνική οικονομία.
Επαναλαμβάνω, λοιπόν, κύριε Πλεύρη, γιατί τείνετε να το ξεχνάτε νομίζω, πως νομιμοποιήσεις στην Ελλάδα έκανε κατά κύριο λόγο η Νέα Δημοκρατία το 2006, το 2008 και πρόσφατα με τον νόμο Καιρίδη. Έχουμε και λέμε λοιπόν: Η Ισπανία έχει πενήντα εκατομμύρια πληθυσμό, πεντακόσιες χιλιάδες νομιμοποιήσεις έκανε η Κυβέρνησή της.
Εσείς που μας λέτε ότι δεν είστε υπέρ των νομιμοποιήσεων των μεταναστών και μας απειλείτε για τις δικές σας σταθερές απόψεις, όπως βγαίνετε και λέτε, δεχτήκατε σαράντα έξι χιλιάδες αιτήσεις νομιμοποίησης, από τις οποίες εγκρίθηκαν ή εκκρεμούν περίπου τριάντα χιλιάδες. Εσείς, η δική σας Κυβέρνηση το κάνετε. Και να προσθέσουμε και τις οκτώμισι χιλιάδες νομιμοποιήσεις πολιτών Μπαγκλαντές που έγιναν το 2022 μέσω διακρατικής Συμφωνίας με αυτή τη χώρα.
Αναλογικά, λοιπόν, με τον πληθυσμό της χώρας μας, τελικά δεν διαφέρουμε και πάρα πολύ. Δεν διαφέρετε δραματικά στον αριθμό νομιμοποιήσεων με αυτές, οι οποίες ανακοινώθηκαν στην Ισπανία. Αυτός είναι ένας λόγος που αυτή τη στιγμή είναι μειωμένη η ανάγκη για ένα μαζικό πρόγραμμα νομιμοποιήσεων στη χώρα μας, αλλά δεν υπάρχει λόγος να υπάρχει νομική βάση για να διορθώνονται λάθη, κύριε Υπουργέ και να δίνονται δεύτερες ευκαιρίες σε ανθρώπους. Η άδεια των εξαιρετικών λόγων που καταργήσατε, υπήρχε και στον Κώδικα Μετανάστευσης του κ. Μηταράκη. Δικοί σας νόμοι όλοι, κύριε Πλεύρη.
Θέλουμε, λοιπόν, εργατικό δυναμικό που να μπορεί να ασφαλιστεί και ο κ. Καιρίδης πρόλαβε να προχωρήσει σε πρόγραμμα νομιμοποίησης, κύριε Πλεύρη. Δεν πρόλαβε όμως -δεν τον άφησε ο Πρωθυπουργός- να καταθέσει τις διατάξεις που πλέον φέρνετε εσείς με πάρα πολύ μεγάλη καθυστέρηση.
Περιμένουμε τις νομοτεχνικές, σας το είπα σε όλες τις Επιτροπές, να δούμε τι θα διορθώσετε σχετικά με την ενσωμάτωση της Οδηγίας. Αν μείνει έτσι ή αν οι διορθώσεις είναι δειλές, θα έχουμε την παγκόσμια πρωτοτυπία, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θέσπισης ενός συστήματος -άκουσον, άκουσον!- νόμιμης μετάκλησης που θα ακυρώνεται με τις ίδιες τις διατάξεις που εσείς φέρνετε ή που θα οδηγούν στην απονομιμοποίηση όσων θα έρθουν ή που θα οδηγούν αυτούς τους ανθρώπους για τους οποίους θα γίνεται η μετάκληση, κύριε Πλεύρη, σε κλάδους της οικονομίας με σταθερή ετήσια απασχόληση.
Ελάχιστοι, με βάση τις διατάξεις που φέρνετε, αν δεν τις διορθώσετε όπως δεσμευτήκατε ύστερα από πίεσή μας στην Επιτροπή, από αυτούς τους ανθρώπους θα παραμένουν είτε στον αγροτικό είτε στον τουριστικό τομέα και αυτό θα είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Σας προειδοποιήσαμε, σας προειδοποιούμε. Αναμένουμε να δούμε τι διορθώσεις θα φέρετε.
Είναι λοιπόν παραλογισμός, είναι ανορθολογισμός αυτό το οποίο μας φέρατε προς συζήτηση για να ικανοποιηθεί κάποιο ακροατήριο, κάποιο ακροατήριο που ελπίζετε ότι παρασύρεται απλά από εντυπωσιακές «κορώνες», όπως αυτές που μας έχετε συνηθίσει τώρα τελευταία.
Εμείς, λοιπόν, θα θέλαμε να υπάρχει περισσότερος χρόνος για να συζητήσουμε γι’ αυτό το οποίο το λέμε χρόνια σε Ελλάδα και Ευρώπη, δηλαδή για τις νόμιμες οδούς μετανάστευσης που λειτουργούν σε ένα βαθμό και ως μέσο για τον περιορισμό των παράτυπων μετακινήσεων. Κανείς δεν διαφωνεί σε αυτό.
Παρά το γεγονός ότι προσπαθήσαμε να αποκωδικοποιήσουμε τις διατάξεις τις οποίες φέρατε, δεν καταφέραμε να κατανοήσουμε τη νέα διαδικασία σε τέτοιο βαθμό προκειμένου να μπορέσουμε να κρίνουμε τελικά πόσο και αν θα είναι αποτελεσματική. Γιατί σε αυτή τη διαδικασία μετάκλησης, ενώ υπάρχει πολιτικό πρόσημο, τελικά το θέμα είναι η αποτελεσματικότητα, να καλυφθούν οι ανάγκες σε εργατικό δυναμικό γρήγορα και βιώσιμα, αποτελεσματικά. Να σταματήσει το ζήτημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού, το οποίο επικρέμεται ως απειλή ειδικά πάνω από τον αγροτικό κόσμο και βεβαίως από τον τουριστικό κλάδο.
Υπό αυτήν την έννοια, μπορεί να γίνει κριτική για το outsourcing στις Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης ή στη λογική do it yourself για τις μεγάλες επιχειρήσεις που ανέλαβαν δημόσια έργα ή υλοποιούν χαρακτηρισμένες από την Κυβέρνηση στρατηγικές επενδύσεις. Υπάρχει ένα δυσθεώρητο, ανεκτέλεστο συμβάσεων τόσο δημόσιων όσο και ιδιωτικών, των μεγάλων τεχνικών εταιρειών της χώρας, πάνω από 15 δισεκατομμύρια έργα, 15 δισ. ευρώ έργα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι.
Άρα, ανεξάρτητα από τις επιμέρους διαφωνίες είναι προς το συμφέρον της χώρας να αρχίσει να μειώνεται αυτό το ανεκτέλεστο, να δουλέψει η οικονομία προς το δημόσιο συμφέρον.
Φοβάμαι, κύριε Καιρίδη, μια που είστε ο συντάκτης του νομοσχεδίου, πως ο τρόπος που επιλέξατε είναι μια παραδοχή ήττας των ελληνικών δημόσιων υπηρεσιών, αλλά τολμώ να πω πως είναι μία ήττα χωρίς να δοθεί μάχη. Δεν ενισχύθηκε η διαδικασία μετάκλησης ούτε εντός ούτε εκτός της χώρας. Υπάρχει μια σχετική αισιοδοξία πως οι μεγάλοι ιδιώτες, οι οποίοι θα εμπλακούν, θα τα καταφέρουν καλύτερα, όχι αποκλειστικά λόγω του μεγέθους, αλλά λόγω των αναγκών που έχουν και θα δούμε τελικά πώς ακριβώς πρόκειται να υλοποιηθούν αυτές οι διατάξεις.
Οι διατάξεις για την Tech και για την Talent Visa, κύριε Υπουργέ, είναι φιλόδοξες, ομολογουμένως. Η χώρα μας, όμως, θα πρέπει να είναι και ανταγωνιστική όσον αφορά τις παροχές προς τους εργαζόμενους, ειδικά αυτούς που κινούνται σε ένα διεθνές περιβάλλον και έχουν εναλλακτικές. Ελλοχεύει ο κίνδυνος, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η καινοτομία αυτή να προσφέρει ένα σκαλοπάτι προς καλύτερες αμοιβές σε ένα άλλο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ανθρώπους που δεν μπορούν να βρουν δουλειά εκεί από σήμερα.
Σε κάθε περίπτωση είναι νομίζω ευνόητο πως αποζητούμε ανθρώπους, οι οποίοι θα θέλουν να συνδέσουν τη δική τους πρόοδο με την πρόοδο της χώρας μας και όχι να επαναπαυόμαστε σε μία σισύφεια διαδικασία αντικατάστασης με αυτόν τον τρόπο που φέρνετε των εργαζομένων, οι οποίοι διαρρέουν από τη χώρα. Αν, λοιπόν, ελλοχεύει κίνδυνος σε κάποιες περιπτώσεις, σε κάποιες άλλες δυστυχώς η απαισιοδοξία είναι διάχυτη.
Ούτε οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η ραχοκοκαλιά της οικονομίας της χώρας μας ούτε ο αγροτικός κόσμος βλέπουν σ’ αυτό το σχέδιο νόμου τον εαυτό τους. Δεν βλέπουν τον εαυτό τους στην κάλυψη των αναγκών που έχουν με έναν βιώσιμο τρόπο. Το έθεσα στην Επιτροπή. Αν πιστεύουμε πως η πολιτική των μετακλήσεων είναι αναπτυξιακή πολιτική, το κράτος πρέπει να μπορέσει να την υποστηρίξει και θεσμικά και οικονομικά, για όσες επιχειρήσεις και για όσες αγροτικές εκμεταλλεύσεις δεν μπορούν να αντέξουν το κόστος της μετάκλησης. Θέλουμε να το δείτε στο κοντινό μέλλον. Αυτό δεν σας το λέμε απλά εμείς. Σας το είπαν και οι φορείς, κύριε Πλεύρη.
Ήδη κατανάλωσα σχεδόν τον μισό χρόνο της ομιλίας μου και όσοι παρακολούθησαν τις συζητήσεις στις Επιτροπές, θα είδαν πως προσπάθησα να αξιοποιήσω όσο το δυνατόν περισσότερο το χρόνο που παρέχεται από τον Κανονισμό της Βουλής χωρίς να επαναλαμβάνομαι, αλλά και πάλι με τη δομή αυτού του σχεδίου νόμου, όπως το φέρνετε, δυστυχώς παραμένουν πολλά ακόμα ζητήματα, ειδικότερα ζητήματα τα οποία αδικούνται.
Οι διατάξεις για τις ΜΚΟ, παραδείγματος χάριν, είναι αχρείαστες και είναι αποπροσανατολιστικές και χρησιμοποιούνται εργαλειακά. Δεν δώσατε τα στατιστικά στοιχεία τα οποία σας ζητάμε επίμονα και φοβάμαι να πω πως αυτό είναι θέμα δημοκρατίας, κύριε Υπουργέ. Θυμάμαι να μιλούν στελέχη σας, προβεβλημένα, κορυφαία, πρωτοκλασάτα στελέχη σας για τα ανοιχτά δεδομένα. Λυπάμαι, αλλά αυτή η άρνηση, με μοναδική εξαίρεση τον κ. Παναγιωτόπουλο, από τη μεριά του Υπουργείου σας δείχνει έλλειψη σεβασμού στην κοινοβουλευτική διαδικασία. Δείχνει αλαζονεία, κύριε Πλεύρη.
Μας καλείτε, λοιπόν, να συμφωνήσουμε σε πολιτικές, χωρίς να γνωρίζουμε κρίσιμα βασικά στοιχεία, βασικά ζητήματα για αυτές, όπως ποια άτομα αφορούν, την ιθαγένειά τους, την ηλικία τους, το φύλο τους, τον τόπο διαμονής τους. Μας ζητάτε να υιοθετήσουμε αμφιλεγόμενες πρακτικές κατανομής αιτήσεων σε υπηρεσίες της αποκεντρωμένης, χωρίς να μας λέτε πού συγκεκριμένα, πού υπάρχουν καθυστερήσεις, ποιες υπηρεσίες μπορούν να λάβουν αυτόν τον επιπλέον φόρτο εργασίας.
Να σας πω, λοιπόν, εγώ, κύριε Υπουργέ, κάποια στοιχεία από αυτά τα οποία ίσχυαν τον Νοέμβρη του 2024. Δεν γνωρίζουμε κάτι μεταγενέστερο. Στο σύνολο των επτακοσίων εβδομήντα έξι χιλιάδων εκκρεμών και αδειών σε ισχύ, υπήρχαν 151.053 άδειες στην κατηγορία εργασία και οι 52.525 αφορούσαν γυναίκες. Το 10% ήταν μεταξύ 60 και 65 ετών. Μόνο 40.000 είναι κάτω των 40 ετών. Πλέον έχουν μεγαλώσει ενάμισι χρόνο από τότε, αλλά υπάρχουν και πάνω από 138.000 άδειες μελών οικογενειών Ελλήνων πολιτών.
Αλλάζουν αυτοί οι αριθμοί, κύριοι συνάδελφοι, την εικόνα που είχατε για τη μετανάστευση στην Ελλάδα πριν τους ακούσετε; Ωραία, λοιπόν τα ιδεολογικά πρόσημα, τα παράσημα, πείτε τα όπως θέλετε, αλλά εδώ έχουμε τη συζήτηση για τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα από την οποία δεν υπάρχει επιστροφή.
Κύριε Πρόεδρε, δυστυχώς δεν υπάρχει χρόνος για να αναλυθεί τι σημαίνει και πόσο χρήσιμο είναι ένα σοβαρό πρόγραμμα ένταξης. Αυτή, ακριβώς, είναι η ουσία της μεταναστευτικής πολιτικής, τα σοβαρά αποτελεσματικά προγράμματα ένταξης.
Όμως, δεν είναι πρωτότυπα αυτά τα οποία θα έλεγα. Υπάρχει τεχνογνωσία και στο Υπουργείο σας. Μπορείτε να προτείνετε καλύτερες λύσεις για το Κουτσόχερο, για το οποίο για ανεξήγητους κυριολεκτικά λόγους, δηλώνετε περήφανοι. Απορώ, γιατί; Βεβαίως εμείς είδαμε πως οι Σουδανοί πρόσφυγες ήδη διαμαρτύρονται για τις συνθήκες εκεί.
Κύριε Υπουργέ, υπάρχουν διάσπαρτες διατάξεις στο σχέδιο νόμου με εντελώς διαφορετικό πνεύμα από τις θετικές που αναφέρθηκαν, διατάξεις οι οποίες μπορεί να δημιουργήσουν ζητήματα νομιμότητας σε μακροχρόνια διαμένοντες μετανάστες. Θα δούμε πόσα από αυτά τα ζητήματα θα διορθώσετε με τις νομοτεχνικές, που ελπίζουμε βεβαίως να μην είναι προσχηματικές οι νομοτεχνικές που αναμένουμε να δούμε.
Υπάρχει η διάταξη του άρθρου 55, που τα μετακλητά στελέχη που έχετε επιλέξει για τη διοίκηση των υπηρεσιών σας, γίνονται σχεδόν ισόβια. Είναι ένα πάρα πολύ σοβαρό θέμα αυτό, κύριε Πλεύρη. Η διάταξη είναι προκλητική. Τα τρία συν τρία έτη γίνονται πέντε συν πέντε, δέκα έτη, σχεδόν μόνιμοι, ισόβιοι, αλλά μετράνε και από την αρχή.
Και μάθαμε κύριε Υπουργέ, -είδαμε ανάρτηση στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ και είναι θέμα ηθικής τάξης αυτό- πως το όνομα ενός από τα πρόσωπα που αφορά αυτή η ρύθμιση, που στην κανονική του δουλειά είναι δημόσιος υπάλληλος, συμπεριλαμβάνεται για χρόνια τώρα στις αποφάσεις συγκρότησης συνεργείων υπερωριακής και νυχτερινής απασχόλησης, της παλιάς του θέσης εργασίας.
Δεν λέω το όνομα, κύριε Πλεύρη, αλλά θα ήθελα να μας ενημερώσετε επίσημα. Και σε αυτό εσείς είστε ο αρμόδιος Υπουργός που μπορείτε να μας δώσετε και οφείλετε να μας δώσετε επίσημη ενημέρωση σήμερα εδώ. Θέλουμε λοιπόν να δούμε τι γίνεται με αυτή την περίπτωση, αν ισχύει και αν πληρώνεται για υπερωρίες που πρακτικά δεν μπορεί να κάνει, γιατί πολύ απλά δεν μπορεί να βρίσκεται σε δύο μέρη ταυτόχρονα, την ίδια στιγμή.
Κύριε Υπουργέ, το σχέδιο νόμου που φέρατε προτείνει κάποιες λύσεις. Αφήνει ανοιχτά κάποια θέματα για το μέλλον, αλλά δημιουργεί και καινούργια προβλήματα που θα πρέπει γρήγορα να αντιμετωπίσουμε. Ακούσαμε με ενδιαφέρον την είδηση για την ενημέρωση της Βουλής για το νέο Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο. Έχει ήδη καθυστερήσει. Έχει ήδη καθυστερήσει.
Αυτό βέβαια που είναι αναγκαίο για να μην μπερδεύουμε τον κόσμο, γιατί εγώ έχω ζητήσει κάτι που θα σας πω τώρα συγκεκριμένα, δεν είναι απλά η ενημέρωση για το περιεχόμενο του Συμφώνου, γιατί, κύριε Υπουργέ, όπως γνωρίζετε πάρα πολύ καλά δεν είναι απόρρητο το περιεχόμενο του Συμφώνου.
Κατά κύριο λόγο πρέπει να ενημερώσετε τους πολίτες γι’ αυτό, τους Έλληνες και τις Ελληνίδες πολίτες. Η ενημέρωση, που σας ζητώ μετ’ επιτάσεως τόσο καιρό, έχει να κάνει με το επιχειρησιακό σχέδιο που έχετε στείλει στην Επιτροπή, το επιχειρησιακό σχέδιο, κύριε Υπουργέ, το περιεχόμενό του, αν έχει εγκριθεί και αν υπάρχουν εκκρεμότητες περί αυτού. Αυτό είναι που ζητάμε, αυτό περιμένουμε και να γίνει ένας διάλογος και να τοποθετηθούμε επ’ αυτού.
Περιμένουμε να δούμε, λοιπόν, τις νομοτεχνικές για τις οποίες έχετε δεσμευτεί και θα τοποθετηθούμε στην πορεία της συζήτησης.
Σας ευχαριστώ.
