Κοινοβουλευτικό Έργο / Ερώτηση – 08.10.2026
Αθήνα, 8 Οκτωβρίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
ΠΡΟΣ: Την Υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
ΘΕΜΑ: «Σχεδόν τρία χρόνια ανεφάρμοστη η αμετάκλητη απόφαση 2194/2023 του Συμβουλίου της Επικρατείας για τους συνταξιούχους της πρώην Αγροτικής Τράπεζας»
Κυρία Υπουργέ,
Οι συνταξιούχοι της πρώην Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος (ΑΤΕ) ζουν εδώ και δώδεκα χρόνια μια αδικία που η ελληνική Δικαιοσύνη έχει ήδη αναγνωρίσει, αλλά η Διοίκηση αρνείται να αποκαταστήσει. Περίπου 2.500 άνθρωποι δεν λαμβάνουν ούτε ένα ευρώ επικουρικής σύνταξης, ενώ υπάρχει αμετάκλητη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που τους δικαιώνει.
Πιο συγκεκριμένα, οι εργαζόμενοι της ΑΤΕ λάμβαναν την επικουρική τους σύνταξη από τον Ειδικό Λογαριασμό Επικούρησης Μελών (ΕΛΕΜ) μέχρι την 31.12.2006. Από 1.1.2007 εντάχθηκαν στο ΕΤΑΤ, στη συνέχεια στο ΕΤΕΑ και ακολούθως στο ΕΤΕΑΕΠ, το οποίο έχει πλέον ενσωματωθεί στον e-ΕΦΚΑ. Τον Μάιο του 2014, και συγκεκριμένα με απόφαση του Δ.Σ. του ΕΤΕΑ της 21.5.2014, διακόπηκαν από 1.7.2014 οι επικουρικές συντάξεις περίπου 1.405 συνταξιούχων, οι οποίοι είχαν συμπληρώσει, ως συνταξιούχοι, χρόνο ίσο με τον χρόνο ασφάλισής τους στον ΕΛΕΜ. Η διακοπή επεκτάθηκε στη συνέχεια σε όσους συμπλήρωναν τον χρόνο αυτόν. Ως «αιτιολογική» βάση προβλήθηκε το άρθρο 10 του Κανονισμού του ΕΛΕΜ, το οποίο το Ταμείο ερμήνευσε ως θεσπίζον επικουρική σύνταξη με ημερομηνία λήξης.
Με τους ν. 4554/2018 και 4578/2018 η Πολιτεία παραδέχθηκε εμμέσως το πρόβλημα: από 3.12.2018 καμία νέα επικουρική σύνταξη δεν διακόπτεται, και έτσι περίπου 8.000 συνταξιούχοι της ΑΤΕ συνεχίζουν να λαμβάνουν κανονικά την επικουρική τους. Η ρύθμιση όμως δεν κάλυψε όσους είχαν ήδη αποκοπεί. Δημιουργήθηκε έτσι μια κατάφωρη άνιση μεταχείριση: συνταξιούχοι του ίδιου Ταμείου, με τα ίδια ασφαλιστικά δεδομένα, άλλοι λαμβάνουν επικουρική εφ’ όρου ζωής και άλλοι, περίπου 2.500, δεν λαμβάνουν τίποτα, μόνο και μόνο επειδή η διακοπή τους συνέβη πριν από μια αυθαίρετη ημερομηνία.
Ο Σύλλογος Συνταξιούχων ΑΤΕ προσέφυγε στη Δικαιοσύνη. Τον Δεκέμβριο του 2023, μετά από δικαστικό αγώνα σχεδόν μιας δεκαετίας, το Συμβούλιο της Επικρατείας εξέδωσε, στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης, την αμετάκλητη απόφαση 2194/2023. Το Ανώτατο Ακυρωτικό έκρινε ότι από τη διατύπωση του άρθρου 10 του Κανονισμού ΕΛΕΜ, το οποίο αναφέρεται μόνο στον χρόνο οικονομικής επιβάρυνσης του ειδικού λογαριασμού και όχι σε «απώλεια» ή «λήξη» του δικαιώματος, δεν συνάγεται επικουρική σύνταξη περιορισμένης διάρκειας. Η διάταξη ρυθμίζει αποκλειστικά τη χρηματοδότηση της παροχής και όχι τη διάρκειά της. Κατά συνέπεια, οι συνταξιούχοι δικαιούνται την επικουρική τους σύνταξη χωρίς χρονικό περιορισμό και το ΕΤΕΑΕΠ παρανόμως έπαυσε να την καταβάλλει.
Παρά ταύτα, σχεδόν τρία χρόνια μετά, η απόφαση παραμένει ανεφάρμοστη. Σύμφωνα με όσα δηλώνει δημοσίως ο Σύλλογος Συνταξιούχων ΑΤΕ, οι εκπρόσωποί του έχουν συναντήσει διαδοχικά την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου σας, καθώς και Διοικητές και Γενικούς Γραμματείς του e-ΕΦΚΑ, και όλοι έχουν υποσχεθεί λύση. Σε συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου τον Ιούνιο του 2024 δόθηκε η υπόσχεση ότι θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση στο πρώτο ασφαλιστικό νομοσχέδιο. Η υπόσχεση αυτή έως σήμερα δεν έχει τηρηθεί.
Η μη εφαρμογή αμετάκλητης απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν αποτελεί απλώς ασφαλιστικό ζήτημα. Εγείρει σοβαρά ζητήματα σεβασμού του κράτους δικαίου και της δικαστικής εξουσίας. Το άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος ορίζει ρητά ότι η Διοίκηση έχει υποχρέωση να συμμορφώνεται προς τις δικαστικές αποφάσεις, ενώ ο ν. 3068/2002 εξειδικεύει την υποχρέωση αυτή και προβλέπει κυρώσεις για τα όργανα που την παραβαίνουν. Όταν το ίδιο το Κράτος αγνοεί επί έτη την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας, στέλνει στους πολίτες το μήνυμα ότι οι νόμοι ισχύουν μόνο για εκείνους και όχι για τη Διοίκηση.
Πρόκειται για ανθρώπους που εργάστηκαν μια ολόκληρη ζωή, πλήρωσαν τις εισφορές τους και σήμερα, στερούνται μια παροχή της τάξης των 180 ευρώ τον μήνα, η οποία για πολλούς από αυτούς είναι καθοριστική για την αξιοπρεπή τους διαβίωση. Κάθε μήνας καθυστέρησης σημαίνει ότι κάποιοι από αυτούς δεν θα δουν ποτέ τη δικαίωση που η Δικαιοσύνη τους έχει ήδη αναγνωρίσει.
Επειδή, κατά το άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος και τον ν. 3068/2002, η Διοίκηση οφείλει να συμμορφώνεται χωρίς καθυστέρηση προς τις δικαστικές αποφάσεις, και η συμμόρφωση αυτή δεν αποτελεί ζήτημα διακριτικής ευχέρειας.
Επειδή, η απόφαση 2194/2023 του Συμβουλίου της Επικρατείας εκδόθηκε στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης και επιλύει οριστικά το νομικό ζήτημα για το σύνολο των συνταξιούχων που βρίσκονται στην ίδια κατάσταση.
Επειδή, η διάκριση μεταξύ συνταξιούχων του ίδιου Ταμείου, με τα ίδια ασφαλιστικά δεδομένα, αποκλειστικά με κριτήριο την ημερομηνία διακοπής της σύνταξής τους, συνιστά κατάφωρη άνιση μεταχείριση.
Επειδή, πρόκειται για ανθρώπους μεγάλης ηλικίας, για τους οποίους η παράταση της εκκρεμότητας ισοδυναμεί στην πράξη με οριστική στέρηση του δικαιώματός τους.
Ερωτάσθε κ. Υπουργέ:
1) Για ποιον λόγο, σχεδόν τρία χρόνια μετά την έκδοση της αμετάκλητης απόφασης 2194/2023 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η Διοίκηση δεν έχει συμμορφωθεί προς αυτήν, και ποιες ενέργειες έχει κάνει το Υπουργείο σας προς τον e-ΕΦΚΑ για την εφαρμογή της;
2) Πόσοι συνταξιούχοι της πρώην ΑΤΕ παραμένουν σήμερα χωρίς επικουρική σύνταξη, λόγω της διακοπής της κατ’ επίκληση του άρθρου 10 του Κανονισμού ΕΛΕΜ, και ποιο είναι το εκτιμώμενο ετήσιο κόστος της επαναχορήγησής της;
3) Προτίθεται το Υπουργείο να δώσει άμεσα εντολή στον e-ΕΦΚΑ για την επαναχορήγηση της επικουρικής σύνταξης σε όλους τους δικαιούχους, με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, και θα καταβληθούν τα αναδρομικά ποσά που τους οφείλονται, τουλάχιστον από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης του ΣτΕ;
4) Τι απέγινε η δέσμευση του Ιουνίου 2024 για νομοθετική ρύθμιση του ζητήματος στο πρώτο ασφαλιστικό νομοσχέδιο, και προτίθεται το Υπουργείο να προωθήσει τώρα τη ρύθμιση αυτή, ώστε να αρθεί οριστικα η άνιση μεταχείριση μεταξύ των συνταξιούχων της πρώην ΑΤΕ;
Η Βουλευτής
Κωνσταντίνα (Νάντια) Γιαννακοπούλου
