“Οι απαράδεκτες συνθήκες λειτουργίας του ΕΝΕΕΓΥΛ Ιλίου και η συστηματική απαξίωσης της Ειδικής Αγωγή πανελλαδικώς”

Κοινοβουλευτικό έργο / Ερώτηση – 07.10.2026

                                                                                                    Αθήνα,  7 Οκτωβρίου 2026

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ: Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Υπουργό Εσωτερικών

Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών

ΘΕΜΑ:«Οι απαράδεκτες συνθήκες λειτουργίας του ΕΝΕΕΓΥΛ Ιλίου και η συστηματική απαξίωσης της Ειδικής Αγωγή πανελλαδικώς».

Κύριοι Υπουργοί,

Το Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο-Λύκειο (ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ.) Ιλίου ιδρύθηκε πριν από τέσσερα περίπου χρόνια, προκειμένου να αποσυμφορήσει τις αντίστοιχες δομές του Περιστερίου και του Αιγάλεω και να εξυπηρετήσει τους μαθητές του Ιλίου, της Πετρούπολης και των Αγίων Αναργύρων-Καματερού. Ιδρύθηκε, όμως, χωρίς σχολείο. Από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του «φιλοξενείται προσωρινά» σε δύο αποθήκες εντός του Εθνικού Κέντρου Αποκατάστασης, και η προσωρινότητα αυτή διανύει πλέον την τέταρτη σχολική χρονιά της.

Σύμφωνα με τις πρόσφατες δημόσιες καταγγελίες του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου (21.9.2026), εβδομήντα μαθητές με ΔΕΠΥ, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος και άλλες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες φοιτούν σε χώρους που «δεν θυμίζουν σε τίποτα σχολείο»: ελάχιστες αίθουσες για τις ανάγκες Γυμνασίου και Λυκείου, μόλις δύο κοινές τουαλέτες για το σύνολο των μαθητών, χωρίς στοιχειώδη ιδιωτικότητα, και παντελής απουσία προαύλιου χώρου, με αποτέλεσμα οι εκπαιδευτικοί να διακόπτουν την κυκλοφορία των οχημάτων στον παρακείμενο δρόμο για να προαυλιστούν τα παιδιά με ασφάλεια.

Οι καταγγελίες αυτές δεν αποτελούν μεμονωμένη διαμαρτυρία. Επιβεβαιώνονται πλήρως από την Ανεξάρτητη Αρχή. Ο Συνήγορος του Πολίτη, με παρέμβασή του ήδη από τον Ιούλιο του 2025 προς τα Υπουργεία Παιδείας, Εσωτερικών και Υποδομών, και με επανάληψή της τον Μάιο του 2026, συγκατέλεξε το ΕΝΕΕΓΥΛ Ιλίου μεταξύ των τριών ειδικών σχολείων της χώρας που λειτουργούν «υπό συνθήκες που δεν συνάδουν με την εκπαιδευτική διαδικασία». Η Αρχή διαπίστωσε ότι το σχολείο διαθέτει μόλις τέσσερις αίθουσες για να καλύψει τρεις Δήμους, ότι το κτίριο «παραπέμπει περισσότερο σε χώρο νοσηλείας παρά σε σχολική μονάδα», ότι εμφανίζει ρωγμές, εκτεθειμένα καλώδια και σπασμένα τζάμια, και ότι δεν διαθέτει χώρους για φυσικοθεραπεία, εργοθεραπεία, λογοθεραπεία και ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Ζήτησε, δε, ρητά την ένταξη του σχολείου στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» ή την εξεύρεση εναλλακτικής χρηματοδότησης και τη μετεγκατάστασή του σε κατάλληλο κτίριο.

Κατά τη δημοσιοποίηση των διαπιστώσεών της, τον Σεπτέμβριο του 2026, ο Συνήγορος του Πολίτη σημείωσε ότι δεν είχε ενημερωθεί για καμία συγκεκριμένη πρωτοβουλία των αρμόδιων Υπουργείων.

Εν τω μεταξύ, η λύση της μεταστέγασης στο πρώην ΚΕΚ Αγίων Αναργύρων, που εξετάζεται από τον Μάρτιο του 2026 με τη συναίνεση των γονέων, προσκρούει σε αντιρρήσεις της Τεχνικής Υπηρεσίας λόγω της θέσης του κτιρίου σε σχέση με την πλημμυρική γραμμή του Κηφισού, ενώ η διαδικασία της Επιτροπής Καταλληλότητας δεν έχει ολοκληρωθεί.

Η περίπτωση του Ιλίου, ωστόσο, δεν είναι η εξαίρεση. Είναι η εικόνα της Ειδικής Αγωγής στη χώρα. Στην Ετήσια Έκθεσή του για το 2025, ο Συνήγορος του Πολίτη καταγράφει στον τομέα της ειδικής αγωγής «ανεπαρκείς υποδομές και προβλήματα προσβασιμότητας», ελλείψεις προσωπικού, καθυστερήσεις στην παράλληλη στήριξη και σοβαρά προβλήματα στη μεταφορά των μαθητών, ενώ επισημαίνει ότι οι κτιριακές προδιαγραφές των ΣΜΕΑΕ παραμένουν αμετάβλητες από το 2008. Την ίδια στιγμή, η Αρχή αναφέρεται στο ΕΕΕΕΚ Βέροιας, με ρωγμές, υγρασίες και φυσικοθεραπεία στον διάδρομο, και στο Ειδικό Δημοτικό-Νηπιαγωγείο Σάμου, που λειτουργεί σε κτίριο χωρίς άδεια σχολικής χρήσης και με προβλήματα πυροπροστασίας.

Η εικόνα επιβεβαιώνεται από άκρη σε άκρη της χώρας. Στο Αγρίνιο, η Ε.Σ.Α.μεΑ. κατήγγειλε τον Σεπτέμβριο του 2026 ότι το ΕΕΕΕΚ και το ΕΝΕΕΓΥΛ, με 101 μαθητές, συστεγάζονται σε μισθωμένο κτίριο χωρίς ράμπα εισόδου, με ανεπαρκείς αίθουσες και χωρίς ασφαλή δυνατότητα εκκένωσης. Στην Πάτρα, το ΕΝΕΕΓΥΛ λειτουργεί μοιρασμένο σε δύο κτίρια στα δύο άκρα της πόλης, με αίθουσες δέκα τετραγωνικών. Στην Κέρκυρα, το νέο ΕΝΕΕΓΥΛ ιδρύεται με συστέγαση σε Γυμνάσιο γενικής εκπαίδευσης, παρά τις αντιρρήσεις της εκπαιδευτικής κοινότητας. Στην Αττική, τα ΕΕΕΕΚ Νέου Ηρακλείου, Αιγάλεω και Αγίου Δημητρίου λειτουργούν με διπλάσιους μαθητές από τη χωρητικότητά τους, το ΕΕΕΕΚ Κωφών και Βαρηκόων Αμπελοκήπων έκλεισε λόγω στατικής ανεπάρκειας και ο Δήμος Αθηναίων εξακολουθεί να μη διαθέτει ΕΕΕΕΚ. Σε πανελλαδικό επίπεδο, από τις 558 ιδρυμένες ΣΜΕΑΕ, μόλις 72 είναι ΕΝΕΕΓΥΛ και 100 ΕΕΕΕΚ, δηλαδή η δευτεροβάθμια ειδική επαγγελματική εκπαίδευση, το τελευταίο σκαλοπάτι πριν από την ενήλικη ζωή και την εργασία, είναι και η πιο υποστελεχωμένη βαθμίδα σε δομές.

Η Κυβέρνηση απαντά σε όλα αυτά με αριθμούς ιδρύσεων: οκτώ νέες ΣΜΕΑΕ για το 2025-2026 και χιλιάδες νέα Τμήματα Ένταξης. Το ΕΝΕΕΓΥΛ Ιλίου, όμως, αποδεικνύει ακριβώς τι σημαίνει ίδρυση σχολείου στα χαρτιά: μία υπουργική απόφαση χωρίς κτίριο, χωρίς προαύλιο, χωρίς χρονοδιάγραμμα και χωρίς κανέναν να λογοδοτεί. Το ίδιο μοτίβο επαναλήφθηκε πρόσφατα και στην απάντηση του Υπουργείου για το 1ο Ειδικό Νηπιαγωγείο Ιλίου, που από το 2021 στεγάζεται σε αίθουσα σαράντα τετραγωνικών: αναγνώριση του προβλήματος, χωρίς κτίριο, χωρίς ημερομηνία και χωρίς προϋπολογισμό.

Επειδή η παραμονή εβδομήντα μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε αποθήκες νοσηλευτικού ιδρύματος για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά συνιστά προσβολή της αξιοπρέπειάς τους και κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματός τους σε ισότιμη, ασφαλή και προσβάσιμη εκπαίδευση, όπως αυτό κατοχυρώνεται στο άρθρο 16 του Συντάγματος, στον ν. 3699/2008 και στο άρθρο 24 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (ν. 4074/2012).

Επειδή οι διαπιστώσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, που απευθύνθηκαν στα αρμόδια Υπουργεία ήδη από τον Ιούλιο του 2025, παραμένουν αναπάντητες στην πράξη.

Επειδή η Ειδική Αγωγή δεν αποδεικνύεται με ανακοινώσεις ιδρύσεων και πίνακες προσλήψεων, αλλά με σχολεία που έχουν αίθουσες, προαύλιο, τουαλέτες και χώρους θεραπειών, και η Πολιτεία οφείλει να γνωρίζει πόσες από τις δομές της λειτουργούν σήμερα σε ακατάλληλα, μισθωμένα ή συστεγαζόμενα κτίρια.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Σε ποιο συγκεκριμένο κτίριο και με ποιο δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα θα μετεγκατασταθεί μόνιμα το ΕΝΕΕΓΥΛ Ιλίου;
2. Για ποιον λόγο το ΕΝΕΕΓΥΛ Ιλίου δεν εντάχθηκε στο πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», παρά το σχετικό αίτημα του Συνηγόρου του Πολίτη από τον Ιούλιο του 2025; Τι απάντησαν τα συναρμόδια Υπουργεία στην Ανεξάρτητη Αρχή και ποια εναλλακτική πηγή χρηματοδότησης εξετάζεται;
3. Έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος καταλληλότητας του πρώην ΚΕΚ Αγίων Αναργύρων και με ποιο πόρισμα; Εάν το κτίριο κριθεί οριστικά ακατάλληλο, ποια άλλα ακίνητα έχουν καταγραφεί ως εναλλακτικές λύσεις;
4. Ποια κατεπείγοντα μέτρα θα ληφθούν για την τρέχουσα σχολική χρονιά, ώστε να εξασφαλιστούν επαρκείς αίθουσες, ασφαλής προαυλισμός, αξιοπρεπείς χώροι υγιεινής και χώροι θεραπευτικής υποστήριξης, έως την οριστική μετεγκατάσταση;
5. Διαθέτει το Υπουργείο Παιδείας επικαιροποιημένη καταγραφή των ΣΜΕΑΕ της χώρας, και ιδίως των ΕΝΕΕΓΥΛ και ΕΕΕΕΚ, που λειτουργούν σε συστέγαση, σε μισθωμένα ή σε ακατάλληλα κτίρια ή με υπέρβαση της χωρητικότητάς τους; Εάν ναι, παρακαλούμε να κατατεθεί. Εάν όχι, προτίθεται να την εκπονήσει και με ποιο χρονοδιάγραμμα;
6. Προτίθεται το Υπουργείο να επικαιροποιήσει τις κτιριακές προδιαγραφές των ΣΜΕΑΕ, που παραμένουν αμετάβλητες από το 2008, και να θεσπίσει ως προϋπόθεση ίδρυσης νέας δομής Ειδικής Αγωγής την προηγούμενη εξασφάλιση κατάλληλου κτιρίου;

Η Βουλευτής

Κωνσταντίνα (Νάντια) Γιαννακοπούλου