Ομιλία στην Ολομέλεια της Βουλής – 22.01.2026
Κύριε Υπουργέ,
Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,
Σήμερα, εισάγεται ενώπιον της Ολομέλειας προς ψήφιση, ένα νομοσχέδιο το οποίο, πέραν των υπολοίπων διατάξεων, στα οποία έχει αναφερθεί αναλυτικά ο συνάδελφος εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, θέλω να σταθώ στις διατάξεις που αφορούν τα ζώα συντροφιάς και την κατάργηση των σχολικών επιτροπών.
Κυρία και κύριοι συνάδελφοι,
κάθε φορά που η Βουλή συζητά νέες ρυθμίσεις για τα ζώα συντροφιάς, οφείλει να απαντά πρώτα σε ένα απλό αλλά κρίσιμο ερώτημα: τι έχει αλλάξει στην πράξη από την προηγούμενη νομοθέτηση; Δυστυχώς, η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει ότι η νομοθετική δραστηριότητα δεν συνοδεύεται από αντίστοιχα αποτελέσματα.
Ο Ν. 4830/2021 εξελίσσεται σε νόμο διαρκών τροποποιήσεων, όχι ως αποτέλεσμα αξιολόγησης και βελτίωσης, αλλά λόγω της μετακύλισης προβλημάτων που παραμένουν άλυτα. Αυτό δεν συνιστά προσαρμοστικότητα, αλλά έλλειμμα στρατηγικού σχεδιασμού. Η προστασία των ζώων συντροφιάς δεν είναι δευτερεύον διοικητικό ζήτημα. Συνδέεται άμεσα με τη δημόσια υγεία, τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την ποιότητα της δημοκρατίας.
Η μεταφορά κρίσιμων αρμοδιοτήτων στο Υπουργείο Εσωτερικών πραγματοποιείται χωρίς ουσιαστική ενίσχυση επιστημονικού δυναμικού και χωρίς σαφή απάντηση στο πώς διασφαλίζεται η σύνδεση της πολιτικής με την κτηνιατρική επιστήμη, τη βιοασφάλεια και την πρόληψη. Εύλογα, λοιπόν, τίθενται ζητήματα σχεδιασμού, εφαρμογής και λογοδοσίας.
Παράλληλα, καταγράφεται μη ορθολογική χρήση δημόσιων πόρων, όπως η διάθεση 3,1 εκατομμυρίων ευρώ για τη δημιουργία νέου Εθνικού Μητρώου Ζώων, ενώ υπήρχε ήδη λειτουργική υποδομή. Κάθε τέτοια επιλογή αφαιρεί πόρους από ελέγχους, στήριξη των Δήμων και ουσιαστική εφαρμογή.
Τέλος, οι πρόσθετες διοικητικές επιβαρύνσεις στις Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών δεν ενισχύουν τη συνεργασία, αλλά την αποδυναμώνουν. Η χώρα χρειάζεται μια συνεκτική δημόσια πολιτική, με θεσμική συνέχεια, σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και μετρήσιμα αποτελέσματα. Αυτό είναι ζήτημα ποιότητας διακυβέρνησης.
Επιπλέον, με το Άρθρο 34 στο Κεφάλαιο Β’, το παρόν Ν/Σ επιχειρεί να αλλάξει ριζικά τη διοικητική και οικονομική λειτουργία των δημοσίων σχολείων σε ολόκληρη τη χώρα.
Το συγκεκριμένο άρθρο που πρέπει να απασχολήσει την Επιτροπή μας στο υπό επεξεργασία σχέδιο νόμου, προβλέπει την πλήρη κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και τη μεταφορά όλων των αρμοδιοτήτων και πόρων απευθείας στις υπηρεσίες των δήμων, χωρίς ουσιαστικό ενδιάμεσο θεσμό.
Χωρίς εναλλακτική λύση που να διασφαλίζει άμεση ανταπόκριση στις ανάγκες των σχολείων μας.
Αυτό δεν είναι απλή διαδικαστική αλλαγή.
Είναι βαθιά μεταρρύθμιση που αφορά την καθημερινότητα μαθητών, γονέων, εκπαιδευτικών και ολόκληρης της σχολικής κοινότητας.
ΤΟ ΘΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΣΩΣΤΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ, ΑΛΛΑΓΗ, ΑΝ ΒΟΗΘΑΕΙ ΤΗΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η κατάργηση θα ισχύσει από την 1η Αυγούστου του 2026.
Και όμως, οι προβληματισμοί, οι ανησυχίες, οι αντιδράσεις, είναι ήδη εδώ.
Και είναι σοβαρές. Είναι έντονες.
Οι Σχολικές Επιτροπές, μέχρι σήμερα, είχαν έναν ξεκάθαρο και ουσιαστικό ρόλο.
Διαχειρίζονταν τα οικονομικά των σχολείων, ανταποκρίνονταν σε έκτακτες ανάγκες, συντήρηση, προμήθειες, καθημερινά προβλήματα. Ήταν η γέφυρα μεταξύ σχολείου και δήμου, η φωνή της σχολικής κοινότητας μέσα στη διοίκηση.
Χωρίς αυτές, η διαχείριση γίνεται απολύτως συγκεντρωτική, καθυστερεί, χάνει την ευελιξία και την άμεση ανταπόκριση που απαιτεί η καθημερινή ζωή του σχολείου.
Γι αυτό και η αντίδραση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι έντονη και καθολική.
Πέντε από τους μεγαλύτερους δήμους της χώρας – οι Δήμοι Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πειραιά, Περιστερίου και Ιωαννιτών – έχουν στείλει κοινή επιστολή ζητώντας την απόσυρση της διάταξης.
Οι δήμαρχοι επισημαίνουν ότι η απομάκρυνση της οικονομικής διαχείρισης από το σχολείο οδηγεί σε καθυστερήσεις και υπερβολική γραφειοκρατία.
Χάνεται η άμεση αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών. Χάνεται η συμμετοχή των γονέων και των εκπαιδευτικών στη ζωή των σχολείων τους. Και, πάνω από όλα, χάνεται η εμπιστοσύνη.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
και απ’ όλα τα παραπάνω προκύπτει ότι δεν πρόκειται για ιδεολογική ή κομματική διαφωνία.
Πρόκειται για πρακτική και τεκμηριωμένη ανησυχία.
Στους δήμους όπου ήδη οι επιτροπές έχουν καταργηθεί, δημιουργήθηκε καθεστώς συγκεντρωτισμού, γραφειοκρατίας και καθυστερήσεων.
Οι Διευθυντές των σχολείων καλούνται να αναλάβουν επιπλέον διοικητικά και λογιστικά καθήκοντα. Οι γονείς βλέπουν τα σχολεία τους να γίνονται περισσότερο γραφειοκρατικά σώματα παρά χώροι μάθησης.
Ο Υπουργός Εσωτερικών επιμένει ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων στους δήμους είναι αναγκαία για λόγους οικονομικής διαχείρισης και συμμόρφωσης με δημοσιονομικούς κανόνες.
Αλλά η πραγματικότητα είναι άλλη. Η συγκεντρωτική διαχείριση, χωρίς ισχυρό ενδιάμεσο θεσμό, οδηγεί σε λειτουργικές δυσλειτουργίες, σε καθυστερήσεις και στην ουσιαστική αποδυνάμωση των σχολικών μονάδων.
Και δεν είναι μόνο οι Δήμοι που αντιδρούν.
Οι ενώσεις γονέων, οι εκπαιδευτικοί, οι διευθυντές σχολείων εκφράζουν σοβαρές ανησυχίες.
Υπάρχουν καθυστερήσεις στις πληρωμές, προβλήματα στη συντήρηση, επιπλέον βάρος στους διευθυντές, καθυστέρηση στη χορήγηση ξενόγλωσσων βιβλίων.
Αυτές οι μαρτυρίες δεν είναι θεωρητικές.
Είναι πραγματικά προβλήματα που πλήττουν τη λειτουργία των σχολείων μας σήμερα.
Και εδώ θα μου επιτρέψετε μια ειδική αναφορά στα σχολεία της Δυτικής Αθήνας.
Σχολεία σε περιοχές με υψηλές κοινωνικοοικονομικές ανάγκες, αυξημένο μαθητικό πληθυσμό και σημαντικές ελλείψεις υποδομών.
Εκεί, οι Σχολικές Επιτροπές ήταν η βασική δύναμη που επέτρεπε στα σχολεία να λειτουργούν αποτελεσματικά, να παίρνονται άμεσες αποφάσεις, να μην περιμένουν μήνες για ένα απλό έργο συντήρησης.
Προχθές, στο 11ο–38ο Νηπιαγωγείο Περιστερίου κατέρρευσε κομμάτι της οροφής, χωρίς ευτυχώς να υπάρξουν τραυματισμοί. Πρόκειται για τη δεύτερη φορά που καταγράφεται αντίστοιχο συμβάν στο ίδιο σχολικό συγκρότημα.
Υπάρχουν ακόμα σχολεία στο Αιγάλεω σεισμόπληκτα. Σε άλλα σχολικά συγκροτήματα, αίθουσες στεγάζονται σε κοντέινερ.
Και όλα αυτά , έρχονται να προστεθούν στην ήδη υφιστάμενη κατάσταση με τα τμήματα των 25 μαθητών, με την έλλειψη εκπαιδευτικών παράλληλης στήριξης και με δεκάδες άλλες ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές.
Αλήθεια, είναι δυνατόν αυτή να είναι η αντιμετώπιση της Δημόσιας Παιδείας, από τη Κυβέρνησή σας;
Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τα σχολεία ως ένα ακόμη κομμάτι της διοικητικής μηχανής.
Είναι χώροι που διαμορφώνουν το μέλλον της κοινωνίας μας. Με την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών, χωρίς διάλογο, χωρίς στρατηγικό σχέδιο, χωρίς αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μέχρι σήμερα, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε χειρότερες συνθήκες από αυτές που υποτίθεται ότι θέλουμε να βελτιώσουμε.
Οπότε, η κατάργησή των Σχολικών Επιτροπών δεν είναι απλώς θέμα διοικητικής αλλαγής.
Είναι ζήτημα επιβίωσης των σχολείων σε λειτουργικό επίπεδο.
Σήμερα είναι η ευκαιρία μας να υπερασπιστούμε την πραγματική δημόσια εκπαίδευση.
Να σταθούμε δίπλα στους μαθητές, στους εκπαιδευτικούς, στους γονείς, στους δήμους.
Να σταθούμε υπεύθυνα απέναντι σε μια αλλαγή που απειλεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα, την αυτονομία και τη συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων στη ζωή των σχολείων τους.
Ζητώ λοιπόν, έστω και την ύστατη στιγμή, να εξετάσετε την απόσυρση της διάταξης, τη διεξαγωγή εκτενούς αξιολόγησης των επιπτώσεων που έχει ήδη η μεταφορά αρμοδιοτήτων στους δήμους και τη διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς – εκπαιδευτικούς, γονείς, μαθητές, δήμους – για το πώς πρέπει να εξελιχθεί πραγματικά ο θεσμός.
Η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών δεν είναι ένα τυπικό νομοθετικό θέμα. Είναι ζήτημα ουσίας.
Αφορά τον πυρήνα της δημόσιας εκπαίδευσης και την ικανότητα των σχολείων να λειτουργούν με ασφάλεια, αποτελεσματικότητα και συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.
Δεν μπορούμε να αφήσουμε μια συγκεντρωτική, αποδυναμωτική αλλαγή να μειώσει την ποιότητα της εκπαίδευσης.
Σας καλώ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να σταθούμε με σοβαρότητα απέναντι σε αυτό το νομοσχέδιο. Να ακούσουμε τις φωνές των Δήμων, των εκπαιδευτικών, των γονέων.
Να διασφαλίσουμε ότι τα σχολεία μας θα συνεχίσουν να λειτουργούν ως ζωντανοί οργανισμοί μάθησης, με την ευελιξία, την αυτοτέλεια και τη δυνατότητα άμεσων αποφάσεων που απαιτεί η καθημερινή πραγματικότητα. Η δημόσια εκπαίδευση αξίζει προσοχή, σεβασμό και ουσιαστική υποστήριξη. Δεν αξίζει συγκεντρωτικές, αποδυναμωτικές αλλαγές χωρίς διάλογο και προετοιμασία.
Σας ευχαριστώ θερμά για την προσοχή σας
