«Η Κυβέρνηση δεν ακούει κανένα, είναι δέσμια μιας αλαζονικής αυτάρκειας, δεν προχωράει σε τολμηρά μέτρα που μπορούν να δώσουν ανάσα, όπως η μείωση του φόρου καυσίμων και καταναλωτικών προϊόντων πρώτης ανάγκης.»

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Επιτρέψτε μου πριν μπω στη σημερινή ομιλία μου να εκφράσω τα συλλυπητήριά μου για την απώλεια μιας σπουδαίας γυναίκας, για την απώλεια της Μαρίνας Λαμπράκη-Πλάκα, η οποία με θέρμη, με αφοσίωση υπηρέτησε για πάνω από τριάντα χρόνια τον χώρο του πολιτισμού από τη θέση της Διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης και που στα χρόνια της θητείας της η Εθνική Πινακοθήκη εκσυγχρονίστηκε, επεκτάθηκε, εμπλουτίστηκε. Το έργο της αποτελεί σίγουρα και αναμφίβολα ένα κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας και του πολιτισμού μας και είμαστε ευγνώμονες για όλο αυτό.

Τώρα στα δικά μας, κύριε Υπουργέ.

Αυξημένα κατά ένα περίπου δισεκατομμύριο έναντι του στόχου του προϋπολογισμού εμφανίζονται τα φορολογικά έσοδα για το πρώτο τρίμηνο του έτους. Η αλήθεια όμως είναι ότι την ίδια ώρα, κύριε Υπουργέ, η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων δοκιμάζεται καθημερινά και μειώνεται.

Τα νοικοκυριά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν φτάσει στα όριά τους και καθημερινά η κατάσταση χειροτερεύει. Χειροτερεύει καθώς είδαμε ότι ο πληθωρισμός για τον μήνα Μάιο έχει φτάσει πια στο 11,4% και όπως φαίνεται, τα μέτρα σας, τα μέτρα της Κυβέρνησής σας δεν αποδίδουν. Μέτρα τα οποία λάβατε και καθυστερημένα και τα οποία καλύπτουν μόνο ένα μικρό μέρος του τεράστιου προβλήματος το οποίο υπάρχει.

Το ΠΑΣΟΚ έχει θέσει μια σειρά από ερωτήματα στην Κυβέρνηση και στον αρμόδιο Υπουργό, όπως γιατί η Κυβέρνηση λέει ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για μέτρα, όταν όλοι ξέρουμε ότι το τελευταίο εξάμηνο υπάρχει υπεραπόδοση φόρων λόγω των ανατιμήσεων. Για ποιον λόγο δεν αξιοποιείτε αυτά τα έσοδα προκειμένου να προχωρήσετε σε δραστικά μέτρα, όπως είναι η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του ΦΠΑ, προκειμένου να μπορέσουν να πάρουν μια πραγματική, μια ουσιαστική ανάσα τα νοικοκυριά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις;

Για ποιον λόγο, κύριε Υπουργέ, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος πανευρωπαϊκά; Για ποιον λόγο, κύριε Υπουργέ, ο πληθωρισμός στα είδη πρώτης ανάγκης είναι κατά 45% μεγαλύτερος και στα καύσιμα κατά 50% μεγαλύτερος απ’ ό,τι είναι στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης;

Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα η τιμή της αμόλυβδης είναι κατά μέσο όρο στα 2,38 ευρώ, όταν στην Ιταλία η τιμή είναι στο 1,81 ευρώ, λόγω της μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης που υιοθέτησε η ιταλική κυβέρνηση, ένα μέτρο το οποίο προβλέπεται από την εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και που η Κυβέρνησή σας, η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αρνείται πεισματικά να λάβει.

Πολύ σημαντικό επίσης είναι επιτέλους, κύριε Σταϊκούρα, να μας πει η Κυβέρνησή σας τι γίνεται με αυτούς τους ελέγχους για την πάταξη της αισχροκέρδειας. Τι γίνεται επιτέλους με αυτό; Είδαμε ότι πήγε ο αρμόδιος Υπουργός στα διυλιστήρια. Ερώτημα: Προέκυψε κάποιο στοιχείο; Και αν ναι, μπορείτε να μας πείτε ποιο είναι αυτό ή πότε θα μπορέσουμε να το πληροφορηθούμε; Ήταν επίσκεψη-έλεγχος αυτό που έκανε αρμόδιος Υπουργός ή απλά άλλο ένα επικοινωνιακό τρικ; Αυτά είναι κρίσιμα ερωτήματα τα οποία χρειάζονται άμεσα απαντήσεις.

Κυρίως καλούμε την Κυβέρνηση να λάβει πραγματικά ολιστικά μέτρα για την ανακούφιση των Ελλήνων πολιτών, μέτρα όπως αυτά που έχει καταθέσει το ΠΑΣΟΚ εδώ και μήνες και είναι η μείωση των έμμεσων φόρων, το πλαφόν στη λιανική τιμή της ενέργειας, η περαιτέρω ενίσχυση των εισοδημάτων με αύξηση του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ και η θεσμοθέτηση ενός νέου ΕΚΑΣ για τους χαμηλοσυνταξιούχους.

Θυμάμαι ότι ήταν προεκλογική σας δέσμευση. Το θυμάστε εσείς αυτό; Θυμάστε ότι ήταν προεκλογική σας δέσμευση, κύριε Υπουργέ; Να μας ενημερώσετε τι προτίθεστε να κάνετε για το ΕΚΑΣ που θεσμοθέτησε το ΠΑΣΟΚ, κατήργησε ο ΣΥΡΙΖΑ και εσείς λέγατε ότι θα επαναφέρετε. Πείτε μας.

Το φετινό μάλιστα καλοκαίρι εκτιμάται ότι η τουριστική κίνηση θα βρίσκεται στα επίπεδα τουλάχιστον του 2019. Και μακάρι, θα σας πω εγώ, πραγματικά να πάει καλά ο τουρισμός.

Η τουριστική κίνηση όμως και εν γένει ο τουρισμός ιδίως στα νησιά, δυστυχώς, δεν φαίνεται να αφορά στον εγχώριο πληθυσμό, ο οποίος έχει πολύ μεγαλύτερα προβλήματα να διαχειριστεί. Οι δε θερινές διακοπές για τους περισσότερους τείνουν να γίνουν ολιγοήμερες, τοπικές, κοντινές εξορμήσεις. Οφείλω να σας ομολογήσω ότι πραγματικά προκαλεί ιδιαίτερη στεναχώρια η παρατήρηση ότι η Ελλάδα ναι, μπορεί μεν να γεμίζει από τουρίστες από το εξωτερικό αδειάζει όμως από τουρίστες του εσωτερικού.

Διακοπές γιοκ, λοιπόν, αυτή είναι η πραγματικότητα, για τη μέση ελληνική οικογένεια για φέτος, η οποία δυσκολεύεται καλά-καλά να ανταποκριθεί στο καθημερινά αυξανόμενο κόστος ζωής. Μειώνει τις δαπάνες από παντού, μειώνει και τις όποιες διακοπές και σε ποσότητα και σε ποιότητα.

Απέναντι λοιπόν σε όλη αυτή την κατάσταση χρειάζεται ένα συνολικό σχέδιο αντιμετώπισης της ακρίβειας, προστασίας της κοινωνίας και, δυστυχώς, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να υπάρχει. Η Κυβέρνηση δεν ακούει κανέναν. Είναι δέσμια μιας αλαζονική αυτάρκειας, αλαζονικής αυταρέσκειας, δεν προχωρά σε τολμηρά μέτρα, τα οποία μπορούν να δώσουν πραγματική ανάσα και να τα νιώσει άμεσα στην τσέπη του ο Έλληνας πολίτης, όπως είναι η μείωση του φόρου καυσίμων και των καταναλωτικών προϊόντων έστω πρώτης ανάγκης. Ολιγωρία λοιπόν, ανεπάρκεια λοιπόν για μία ακόμη φορά με μέτρα που «θα» ανακοινωθούν όταν «θα» είναι έτοιμη η Κυβέρνηση. Αλλά μέχρι τότε η κοινωνία αγωνιά.

Όσον αφορά το σημερινό νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών για το οποίο έχουμε κληθεί να τοποθετηθούμε αναφορικά με την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και του Συνεγγυητικού Κεφαλαίου Εξασφάλισης Επενδυτικών Υπηρεσιών, αλλά και τον εκσυγχρονισμό του ΟΔΔΗΧ, του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, όπως αναδείχθηκε από τους περισσότερους σε αυτήν εδώ την Αίθουσα ομιλητές, ο βασικός σκοπός των προωθούμενων αλλαγών ως προς το Ταμείο της Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας είναι η διαδικασία σταδιακής αποεπένδυσης του Δημοσίου από τις συστημικές τράπεζες. Προβλέπεται δηλαδή ότι μετά από μια μεταβατική περίοδο, έως και το έτος 2025, το πιστωτικό σύστημα θα επανέλθει σε μια αμιγώς ιδιωτική σύνθεση.

Πώς θα γίνει όμως αυτό και με ποιο τίμημα θα γίνει, κύριε Υπουργέ; Διότι το Ελληνικό Δημόσιο, είναι γνωστό, έχει συμβάλλει τα μέγιστα εμπράκτως με ποσό άνω των 40 δισεκατομμυρίων ευρώ για τη διάσωση και για τη σταθερότητα των ελληνικών τραπεζών μέσω της ανακεφαλαιοποίησής τους. Συνεπώς, εύλογα θα ανέμενε κανείς ότι μια τέτοια δημόσια επιβάρυνση αυτού του ύψους θα πρέπει με κάποιον τρόπο να προστατευθεί και η όποια διαδικασία αποεπένδυσης να γίνει με κανόνες και όχι στη λογική της δωρεάς ή του ξεπουλήματος. Διότι στη βάση τους μιλάμε για κρατικά χρήματα, μιλάμε για κρατική περιουσία. Αυτή είναι η αλήθεια.

Πώς λοιπόν θα προστατευτούν τα συμφέροντα του Δημοσίου, κύριε Υπουργέ, όταν προβλέπεται ότι η διάθεση των μετοχών του Ταμείου θα γίνει με βιβλίο προσφορών σε τιμές που θα προσδιορίσουν ως εύλογες οι εκάστοτε σύμβουλοι; Γιατί αυτό λέει το σχέδιο νόμου, διάθεση με βιβλίο προσφορών και όχι φερ’ ειπείν με δημόσια προσφορά, όπως θα ήταν συνετό, αλλά και σε οποιαδήποτε τιμή διάθεσης που θα προσδιορίσουν ως εύλογη οι εκάστοτε σύμβουλοι ακόμη και κάτω από τις χρηματιστηριακές αξίες ή την τιμή των μετοχών στην οποία αγόρασε το ίδιο το Ταμείο. Πραγματικά ολιστική προσέγγιση του θέματος για μία ακόμη φορά από την Κυβέρνηση, οφείλουμε να το ομολογήσουμε, κυριολεκτικά.

Τώρα το τι και ποια θεωρείται εύλογη τιμή δεν ορίζεται. Είναι αφημένη να προσδιοριστεί εκ των υστέρων από τρίτους, οι οποίοι δικαιούνται να αποφασίσουν κατά την κρίση τους, διαθέτοντας αυτές όσο-όσο, ακόμα και κάτω του κόστους, όπως απλά θα λέγαμε. Αυτό συμβαίνει λοιπόν όταν δεν τίθενται συγκεκριμένα μέτρα, αλλά αντίθετα όταν νομοθετούμε με αφηρημένες, με γενικές έννοιες -το έχει η Κυβέρνησή σας αυτό- οπότε και ως κριτήριο προσδιορισμού της τιμής να χρησιμοποιείται η λέξη «εύλογο».

Θέλετε να θυμίσω μήπως τις πρόσφατες υπό αίρεση μετατρέψιμες ομολογίες, τα λεγόμενα Cocos, με τις οποίες στηρίχθηκε κεφαλαιακά η Τράπεζα Πειραιώς, οπότε και τελικά το Ταμείο ζημιώθηκε με ποσό άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ; Θέλετε να το θυμηθούμε;

Ουδείς θα επιθυμούσε να επαναληφθεί μία αντίστοιχη ζημιά όταν μάλιστα, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας διαθέτει σήμερα μετοχές συνολικής αξίας 2,15 δισεκατομμυρίων ευρώ στις εγχώριες τράπεζες. Και εσείς τώρα δίνετε τη δυνατότητα οι μετοχές αυτές αξίας 2 και πλέον δισεκατομμυρίων να διατεθούν ακόμα και κάτω από τις χρηματιστηριακές τιμές ή ακόμα και κάτω από την τιμή κτήσης τους. Δυστυχώς και με νόμο προβλέπεται πιθανότατα μία νέα σημαντική, σημαντικότατη οικονομική ζημία για το Δημόσιο με διάθεση περιουσίας με όρους σχεδόν χαριστικούς. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Έτσι άλλωστε δικαιολογείται και η μέριμνά σας για την αποποίηση ευθυνών των μελών του Ταμείου, οι οποίοι ρητά προβλέπεται ότι δεν κινδυνεύουν να κατηγορηθούν για τις πράξεις τους περί κακουργηματικής απιστίας.

Και εδώ λοιπόν, κύριε Σταϊκούρα, διαφέρουμε και ως παράταξη, διαφέρουμε και ως νοοτροπία. Η στρατηγική αποεπένδυσης για εμάς δεν είναι επιτρεπτό σε καμία περίπτωση να γίνει εις βάρος του Δημοσίου. Βασικός στόχος θα έπρεπε να είναι η προστασία της αξίας του εναπομείναντος ποσοστού του Δημοσίου στις τράπεζες. Η διασύνδεση κράτους-τραπεζών στην Ελλάδα δεν εξαντλείται μόνο στη χρηματοδότηση των ανακεφαλαιοποιήσεων, αλλά είναι πολυσχιδής και ως εκ τούτου ανησυχητική και για τα δύο μέρη, ελλοχεύοντας κινδύνους.

Άλλωστε ο ίδιος ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος επιβεβαίωσε κάτι το οποίο νομίζω όλοι υποπτευόμασταν, το εν Ελλάδι κόστος δανεισμού είναι από τα υψηλότερα στην Ευρωζώνη τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τα ελληνικά νοικοκυριά, με το μέσο επιτόκιο να ανέρχεται στο 3,90% όταν αντίστοιχα στα ευρωπαϊκά κράτη κυμαίνεται στο 1,68%. Τα δε «κόκκινα» δάνεια στη χώρα μας είναι στο 13% ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 2%. Για τα ζητήματα αυτά θέλετε να μας ενημερώσετε, να ενημερώσετε τον ελληνικό λαό τι ακριβώς μέτρα πρόκειται να πάρετε;

Πάμε τώρα παρακάτω. Εντύπωση μου προκάλεσε η διάταξη του άρθρου 5 της παραγράφου 17 κατά την οποία όλες οι ενέργειες οποιοδήποτε μέλους του διοικητικού συμβουλίου παραμένουν έγκυρες παρά τη διαπίστωση ελαττώματος αναφορικά με το διορισμό, την καταλληλότητα ή τα προσόντα του μέλους. Άλλο πάλι και αυτό! Καταρχάς γιατί να είναι ελαττωματικός ο διορισμός ενός μέλους στο διοικητικό συμβούλιο; Ούτε αυτό το απλό δεν μπορείτε να μας εγγυηθείτε; Σας έχουμε εμπιστευτεί δημόσια περιουσία ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων και εσείς αμφιβάλετε εκ των προτέρων ακόμα και για τα πρόσωπα που θα διορίσετε στο συμβούλιο πιθανολογώντας ότι θα υπάρχουν παρατυπίες; Αυτό μας λέτε; Ορθώς καταλαβαίνουμε; Θέλετε να μας το εξηγήσετε;

Το δεύτερο δε μέρος του νομοσχεδίου σχετίζεται με την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για τη σύσταση και τη λειτουργία του Συνεγγυητικού Κεφαλαίου Εξασφάλισης Επενδυτικών Υπηρεσιών. Επικαιροποιείται το νομοθετικό πλαίσιο που αφορά στο ως άνω κεφάλαιο που είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα εκτός δημοσίου τομέα και εκτός φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Όπως πολύ σωστά επισημάνθηκε από τους φορείς, το θέμα του Συνεγγυητικού είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και πολύπλοκο καθώς η αξιόπιστη λειτουργία του αυξάνει τη φερεγγυότητα του συστήματος εγγύησης των επενδυτών και δι’ αυτού τα κίνητρα για επένδυση. Η εφαρμογή δε των διεθνών λογιστικών προτύπων ναι, είναι θετική, βεβαίως και κρίνεται ως θετική, καθώς αυξάνει την αξιοπιστία του Ταμείου. Εγώ θα σας έλεγα ότι άργησε κιόλας να γίνει αυτό. Ήταν μια πρωτοβουλία η οποία θα έπρεπε να είχε θεσμοθετηθεί εδώ και χρόνια.

Ζητήματα υπάρχουν και σε αυτό το σκέλος του νομοσχεδίου με τα σημαντικότερα εξ αυτών να συναντώνται ως προς την απουσία εκπροσώπων των πιστωτικών ιδρυμάτων από τη διοίκηση, αλλά και την ελλιπή και ασαφή διατύπωση του τρόπου υπολογισμού του ποσού επιστροφής της μερίδας κάποιου μέλους που αποχωρεί.

Ως προς τις διατάξεις για τον ΟΔΔΗΧ που είναι Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου που ιδρύθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.2628/98 επί εποχής ΠΑΣΟΚ, νόμος ΠΑΣΟΚ, αποτελώντας μία ακόμη σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία της παράταξής μας, η Κυβέρνηση σήμερα πατώντας σε αυτό, προχωράει σε κάποιες, ομολογουμένως θετικές τροποποιήσεις, αλλά ήσσονος ως επί το πλείστον σημασίας.

Κλείνω, κύριε Πρόεδρε, με δύο ζητήματα. Το ένα έχει να κάνει με τη ΛΑΡΚΟ, για το οποίο τοποθετήθηκα και στην αρχή της συνεδρίασης, όπως τοποθετήθηκε και η Ειδική Αγορήτριά μας η κ. Αντωνίου. Θεωρούμε ότι η νομοθετική πρωτοβουλία που ανέλαβε η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας το 2020 -όπως σας είπαμε και τότε- ήταν ατελέσφορη. Αποδεικνύεται σήμερα ότι είναι ατελέσφορη με το να εντάξετε τη ΛΑΡΚΟ σε ένα ειδικό καθεστώς διαχείρισης, ειδικά τη στιγμή που οι τιμές του νικελίου είναι υψηλότερες της τελευταίας δεκαετίας.

Η πολιτική επιλογή σας είναι να μην παράγει η ΛΑΡΚΟ, σύμφωνα με τις δυνατότητές της και αυτό έχει οδηγήσει σε απαξίωσή της, αλλά έχει οδηγήσει και σε απώλεια εσόδων από τη χαμένη παραγωγή των δύο τελευταίων ετών. Είναι προφανές ότι είναι επιλογή της Κυβέρνησής σας να προχωρήσετε σε απολύσεις και να θεσμοθετήσετε μια γενική διάταξη για την ένταξη των υπό απόλυση εργαζομένων σε ειδικές δράσεις του προγράμματος του Υπουργείου Εργασίας που θα λειτουργήσει ως σπιράλ ανεργίας στην ευρύτερη περιοχή.

Σας έχουμε καλέσει ως ΠΑΣΟΚ, ως Κίνημα Αλλαγής να διασφαλίσετε τη συνέχιση της λειτουργίας της ΛΑΡΚΟ, προκειμένου να μην οδηγηθεί σε κλείσιμο, καθώς επίσης σάς έχουμε καλέσει να βρείτε άμεσα λύση εξυγίανσης, προκειμένου να μπορέσουν να διασφαλιστούν οι θέσεις εργασίας και η επιχείρηση να μπορέσει να αποκτήσει ξανά εξωστρέφεια, ειδικά σε μία περίοδο όπου το νικέλιο αποτιμάται από τις διεθνείς αγορές πάρα, μα πάρα πολύ υψηλά. Όμως, δυστυχώς, η Κυβέρνηση για άλλη μία φορά επιμένει σε λύσεις οι οποίες οδηγούν σε αδιέξοδα, ακολουθώντας λάθη και παραλείψεις του δικού της κακού παρελθόντος.

Και κλείνω με μια ρύθμιση που δεν αναφέρθηκε ούτε στις Επιτροπές, όμως αφορά πάρα πολύ κόσμο, κύριε Υπουργέ και σας καλώ να την δείτε με πάρα πολύ προσοχή. Έχει να κάνει με το άρθρο 80 του νομοσχεδίου. Η προθεσμία για ενημέρωση από τους υπόχρεους του Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων για τις επιχειρήσεις, αλλά και για της Μη Κερδοσκοπικές Επιχειρήσεις έχει λήξει τη 1η/2/2021. Επειδή δεν υπήρξε ενημέρωση και λόγω των συνθηκών του κορωνοϊού, πολλές μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν έχουν οργανωμένα λογιστήρια και πάρα πολλά σωματεία και πολιτιστικοί σύλλογοι, που επίσης δεν έχουν οργανωμένα λογιστήρια, δεν έχουν καταχωρίσει τα στοιχεία τους στο Μητρώο των Πραγματικών Δικαιούχων.

Η μη συμμόρφωση, λοιπόν, αυτή, η οποία, όπως σας είπα, αφορά είτε πολύ μικρές επιχειρήσεις είτε πολιτιστικούς συλλόγους και σωματεία, έχει ως αποτέλεσμα με βάση τον νόμο, τη δέσμευση χορήγησης αποδεικτικού έκδοσης φορολογικής ενημερότητας των υπόχρεων νομικών προσώπων και οντοτήτων και κυρίως υπέρογκα πρόστιμα ύψους ακόμα και 10.000 ευρώ, τα οποία τόσο για τους πολιτιστικούς αυτούς συλλόγους, όσο και για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις είναι απολύτως εξοντωτικά. Όπως σας είπα -και ρωτήστε και τους συμβούλους σας, κύριε Σταϊκούρα- είναι κάτι που αφορά πάρα, μα πάρα πολλές περιπτώσεις, πάρα πολλούς συλλόγους.

Προτείνουμε, λοιπόν και σας ζητούμε να μπορέσετε να δώσετε μία παράταση μέχρι και τις 31/12/2022 για την καταχώρηση των στοιχείων των υπόχρεων στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων και να μειώσετε σε ένα εύλογο ποσό, όσον αφορά, όπως σας είπα, τους πολιτιστικούς συλλόγους και τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, το πρόστιμο το οποίο είναι υπέρογκο.

Σας ζητούμε να το δείτε, αφορά πάρα πολύ κόσμο. Έχω συζητήσει με πάρα πολλούς φοροτεχνικούς, προέδρους συλλόγων, πολύ μικρούς επιχειρηματίες, είναι πάρα πολύς ο κόσμος που αφορά, είναι δίκαιο και νομίζω ότι πρέπει να το δείτε και να το διορθώσετε.

Σας ευχαριστώ θερμά.

 Άμεσες ανάγκες η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης και η θέσπιση νέου ΕΚΑΣ

Σήμερα με φιλοξένησε και ο Γιώργος Παπαδάκης στην εκπομπή «Καλημέρα Ελλάδα» του ΑΝΤ1.Κατά την συζήτηση μας αναλύσαμε την επικαιρότητα.

Αναφερόμενη στα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, επισήμανα:

«Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να μένουμε στα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων, και στην αύξηση των ποσοστών του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής. Το ζητούμενο είναι ποια είναι η σοβαρή και ρεαλιστική εναλλακτική που προτείνουμε εμείς ως κόμμα της αντιπολίτευσης, απέναντι στα πολύ σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία. Γιατί τους πολίτες τους απασχολούν η ακρίβεια, η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, η τιμή στα καύσιμα.»

Σχετικά με την ακρίβεια που πλήττει την ελληνική κοινωνία, ανέφερα:

«Εμείς δεν ασκούμε ισοπεδωτική αντιπολίτευση, θεωρούμε ότι έστω και ένα ευρώ να δοθεί διευκολύνει. Όμως το μείζον ερώτημα είναι, λύνει το πρόβλημα;        

Είναι γεγονός ότι τα μέτρα που έχει πάρει η Κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ελήφθησαν ετεροχρονισμένα και είναι ημίμετρα που δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα.

Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει καταθέσει εδώ και καιρό προτάσεις που μπορούν να δώσουν άμεση ανακούφιση στα οικονομικά των πολιτών. Εμείς προτείνουμε την μείωση των έμμεσων φόρων, την μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης που στη χώρα μας είναι ο πιο υψηλός σε όλη την Ε.Ε.

Άλλες χώρες της Ένωσης, όπως η Ιταλία, έχουν προβεί σε αυτή την μείωση με απτά αποτελέσματα. Στην χώρα μας η μέση τιμή της αμόλυβδης να είναι στα 2,34 όταν στην γειτονική μας χώρα είναι στα 1,81, ακριβώς γιατί μειώθηκε ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης.

Για το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, η δημοσιονομική σταθερότητα είναι προτεραιότητα. Όμως εδώ έχουμε να κάνουμε με την κατεύθυνση των πολιτικών που εφαρμόζει η Κυβέρνηση.

Είναι γνωστό ότι υπήρξε υπεραπόδοση εσόδων, λόγω των ανατιμήσεων στα προϊόντα. Εμείς προτείνουμε ότι όλο αυτό το ποσό θα έπρεπε να δοθεί για την ενίσχυση των πολιτών, μέσω της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και την θέσπιση ενός νέου ΕΚΑΣ για τους χαμηλοσυνταξιούχους.

Αλλά θα ήθελα να επιμείνω και στο ζήτημα των ελέγχων για την πάταξη της αισχροκέρδειας. Δεν φτάνει ο Υπουργός να βγάζει φωτογραφίες, χρειάζεται να γίνονται ουσιαστικοί έλεγχοι.»

Χρειάζονται γενναία, πραγματικά ολιστικά μέτρα για την ανακούφιση των πολιτών απέναντι στο κύμα της ακρίβειας

Σήμερα το πρωί ήμουν καλεσμένη στην εκπομπή «Από τις έξι» της ΕΡΤ1. Με τον Δημήτρη Κοτταρίδη συζητήσαμε για την ακρίβεια που ταλαιπωρεί την ελληνική κοινωνία.

Στην τοποθέτηση μου ανέφερα:

«Τα νοικοκυριά, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν φτάσει στα όρια τους, και καθημερινά η κατάσταση χειροτερεύει. Χειροτερεύει, καθώς είδαμε τον πληθωρισμό τον Μάϊο να είναι στο 11,4 και όπως φαίνεται τα μέτρα της Κυβέρνησης δεν αποδίδουν. Μέτρα που η Κυβέρνηση έλαβε καθυστερημένα και τα οποία καλύπτουν ένα μικρό μέρος του προβλήματος που υπάρχει.

Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει θέσει μια σειρά από ερωτήματα στην Κυβέρνηση και τον αρμόδιο Υπουργό. Ερωτήματα όπως, γιατί η Κυβέρνηση λέει ότι δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για μέτρα, όταν όλοι ξέρουμε ότι το τελευταίο εξάμηνο υπάρχει υπεραπόδοση εσόδων από τους έμμεσους φόρους λόγω των ανατιμήσεων. Για ποιο λόγο δεν αξιοποιεί αυτά τα έσοδα, προκειμένου να προχωρήσει σε δραστικά μέτρα, όπως η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ, προκειμένου να πάρουν μια ανάσα τα νοικοκυριά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις;

Για ποιο λόγο ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος πανευρωπαϊκά; Για ποιο λόγο ο πληθωρισμός στα είδη πρώτης ανάγκης είναι κατά 45%, και στα καύσιμα κατά 50% μεγαλύτερος από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης;

Αυτά είναι κρίσιμα ερωτήματα που χρειάζονται άμεσα απαντήσεις και κυρίως καλούμε την Κυβέρνηση να λάβει πραγματικά ολιστικά μέτρα για την ανακούφιση των πολιτών. Μέτρα όπως αυτά που το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει καταθέσει εδώ και μήνες και είναι: μείωση έμμεσων φόρων, πλαφόν στην λιανική τιμή της ενέργειας, περαιτέρω ενίσχυση των εισοδημάτων με αύξηση του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ και θεσμοθέτηση ενός νέου ΕΚΑΣ για τους χαμηλοσυνταξιούχους.»

Ενώ τόνισα:

«Όσο και να επιμένει η Κυβέρνηση ότι έχει στηρίξει την ελληνική κοινωνία περισσότερο από τις άλλες ευρωπαϊκές, η πραγματικότητα την διαψεύδει. Αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα η τιμή της αμόλυβδης είναι κατά μέσο όρο στα 2,38, όταν στην Ιταλία η τιμή είναι στα 1,81 λόγω της μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης που υιοθέτησε η Ιταλική Κυβέρνηση. Ένα μέτρο που προβλέπεται από την εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και που η Κυβέρνηση της ΝΔ αρνείται να λάβει.

Ενώ, πολύ σημαντικό είναι να μας πει η Κυβέρνηση τι γίνεται με τους ελέγχους για την πάταξη της αισχροκέρδειας. Δεν είναι δυνατόν να πηγαίνει ο Υπουργός στα διυλιστήρια και να βγάζει φωτογραφίες, λέγοντας ότι γίνονται έλεγχοι και το αποτέλεσμα να είναι μηδενικό.»

Η κοινωνία δεν μπορεί να υπομείνει άλλο το τσουνάμι της ακρίβειας.

Άρθρο στην εφημερίδα «Το Παρόν»

To τελευταίο διάστημα η Κυβέρνηση αξιοποιώντας την οριακή άνοδο των ποσοστών της Ν.Δ στις δημοσκοπήσεις μετά από ένα οκτάμηνο συνεχούς δημοσκοπικής πτώσης της, προσπαθεί να εμφανίσει επικοινωνιακά μια εικόνα ότι όλα πάνε καλά, όλα τα προβλήματα αντιμετωπίζονται. Χαίρεται που κέρδισε τον τελευταίο μήνα 1% όταν από τον Σεπτέμβριο μέχρι τώρα έχει χάσει 5%-6%. Δικαίωμα της Κυβέρνησης είναι να αντιδρά έτσι,  λόγω του μεγάλου άγχους που είχε. Ωστόσο το ίδιο διάστημα η ακρίβεια, η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός ταλανίζουν την κοινωνία, μονοπωλούν το ενδιαφέρον των πολιτών. Δεν μπορεί να εκπλήσσει κανένα αυτή η κατάσταση. 

Όταν η βενζίνη έχει φτάσει στα 2,50 ευρώ και οδεύει στα 3 ευρώ, όταν με 50 ευρώ βάζεις σχεδόν 20 λίτρα καυσίμου και το ρεζερβουάρ παραμένει περισσότερο μισοάδειο από ότι μισογεμάτο, τότε ναι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα.  Το αυτοκίνητο από ένα βασικό και απαραίτητο εργαλείο δουλειάς τείνει να μετατραπεί σε είδος πολυτελείας. Ο πληθωρισμός ανεβαίνει σε επίπεδα ρεκόρ και ο κάθε Έλληνας το αισθάνεται καλά όταν πηγαίνει να ψωνίσει σε ένα  μαγαζί, σε ένα supermarket και βλέπει τα καταναλωτικά να αυξάνονται συνέχεια.

Ήδη σε μια χρονιά που προαναγγέλλεται ότι η τουριστική κίνηση «θα σπάσει κάθε ρεκόρ» αξίζει να δούμε πως θα εκφραστεί στους Έλληνες που θα κάνουν διακοπές. Σκεφτείτε τι σημαίνει μια οικογένεια με δύο παιδιά να θέλει να πάει κάποιες μέρες σε ένα νησί και τι σημαίνει η αύξηση τιμών στις μεταφορές, στην βενζίνη, στην διατροφή. Είναι ένας πονοκέφαλος σε μια χώρα που ο μέσος μισθός δεν έχει αυξηθεί περίπου δέκα χρόνια. Για αυτό άλλωστε σε σειρά ερευνών φαίνεται ότι η μεγάλη πλειοψηφία «κόβει δαπάνες» από παντού, από ενέργεια, από τρόφιμα και ρούχα, από την βενζίνη, μέχρι πόσες μέρες θα κάνει διακοπές.

Η Κυβέρνηση δεν μπορεί να κρύψει αυτά τα καυτά προβλήματα καλυπτόμενη πίσω από την παγκόσμια, την πανευρωπαϊκή  διάστασή τους. Ας μην υποτιμά τόσο πολύ τους ανθρώπους η Κυβέρνηση. Όλοι το ξέρουμε αυτό, ωστόσο αυτό δεν μπορεί να κρύψει την αμηχανία της, την απραξία της όσον αφορά την λήψη ριζικών μέτρων αντιμετώπισης της κατάστασης. Οι εθνικές Κυβερνήσεις έχουν την ευθύνη να παίρνουν μέτρα και όχι απλά να επικαλούνται τον διεθνή χαρακτήρα της κρίσης. Απέναντι σε αυτή την κατάσταση  η κυβέρνηση δείχνει να έχει μπλοκάρει, παραμένει άπρακτη και άτολμη να πάρει μέτρα.

Ακόμα και τα όποια μέτρα έχει πάρει ανά διαστήματα, τα έχει πάρει με καθυστέρηση με αποτέλεσμα η ακρίβεια να « τα έχει φάει» εκ των προτέρων. Μέχρι να δώσει την αύξηση του κατώτατου μισθού, ο πληθωρισμός έφτασε κοντά στο 11%. Κοιτάει τώρα την εκρηκτική άνοδο της τιμής της βενζίνης και ο χρόνος περνάει  δηλώνοντας ότι ΘΑ κάνουμε ανακοινώσεις, όταν ΘΑ είμαστε έτοιμοι. Διαρρέει ότι μπορεί να δώσει κάποιου τύπου επιδότηση. Μέχρι να το αποφασίσει, η βενζίνη θα έχει φτάσει τα 3 ευρώ. Η Κυβέρνηση βέβαια θα κριθεί για αυτή την ολιγωρία και ανεπάρκειά της. Το θέμα είναι ότι μέχρι τότε , αυτή την ζοφερή κατάσταση την πληρώνει το κάθε νοικοκυριό.

Απέναντι σε αυτή την κατάσταση χρειάζεται ένα συνολικό σχέδιο αντιμετώπισης της ακρίβειας, προστασίας της κοινωνίας και τέτοιο δεν υπάρχει. Η Κυβέρνηση δεν ακούει κανένα, είναι δέσμια μιας αλαζονικής αυτάρκειας. Δεν προχωράει σε τολμηρά μέτρα που μπορούν να δώσουν ανάσα, όπως η μείωση του φόρου καυσίμων και καταναλωτικών προϊόντων έστω πρώτης ανάγκης. Κι όμως αυτά μαζί με σειρά μέτρων τα έχουμε προτείνει ως ΠΑΣΟΚ από τον Σεπτέμβριο όταν γινόταν αισθητό το πρώτο κύμα ανόδου του πληθωρισμού. Δεν είναι παντού τα ίδια, δεν γίνεται το ίδιο σε όλες τις χώρες.

Για παράδειγμα, την ίδια ώρα στη Γερμανία απέναντι στις πρωτοφανείς αυτές αυξήσεις, ευελπιστώντας να ανακουφίσει οικονομικά τους δικούς της πληγέντες πολίτες, η Κυβέρνηση προχώρησε σε μείωση του φόρου κατανάλωσης και στην εισαγωγή μηνιαίου ενιαίου εισιτηρίου για όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς ύψους 9 μόλις ευρώ. Αξίζει δε να σημειωθεί, ότι η αντίστοιχη κάρτα μεταφορών χρονικής διάρκειας 30 ημερών στην Ελλάδα κοστίζει 27 ευρώ, 9 ευρώ στο Βερολίνο, 27 στην Αθήνα με Μέσα και υπηρεσίες προβληματικές και υποδεέστερου επιπέδου. Εμείς εδώ πάλι, περιμένουμε κάποιες ανακοινώσεις, αγνώστου περιεχομένου… Η κατάσταση όμως δεν υποφέρεται. Δεν αντιμετωπίζεται επικοινωνιακά. Χρειάζονται μέτρα εδώ και τώρα. Μέτρα σχεδιασμένα, κοστολογημένα, αποτελεσματικά και σειρά τέτοιων έχει προτείνει το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής. Ιδού η Ρόδος, λοιπόν. Η Κυβέρνηση κρίνεται κάθε μέρα και αυστηρά. Ας το γνωρίζουν  καλά…

Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής  είναι απολύτως έτοιμο όποτε και αν γίνουν εκλογές

Σήμερα το πρωί ήμουν καλεσμένη στην εκπομπή «Σήμερα» με την Μαρίας Αναστασοπούλου, στον ΣΚΑΪ. Στην συζήτηση μας αναφερθήκαμε στα αποτελέσματα των τελευταίων δημοσκοπίσεων και την  τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα.  

Αναφερόμενη στα αποτελέσματα των δημοσκοπίσεων, ανέφερα:

«Είναι σημαντικό ότι το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής είναι το μοναδικό κόμμα που έχει διπλασιάσει τα δημοσκοπικά του ποσοστά. Όμως δεν εφησυχάζουμε, έχουμε πολύ δουλειά να κάνουμε.

Όλοι βλέπουμε ότι υπάρχει λαϊκή δυσαρέσκεια, για τον τρόπο που η Κυβέρνηση αντιμετωπίζει το ζήτημα της ακρίβειας. Τα μέτρα που λαμβάνει η Κυβέρνηση έρχονται πάντα με καθυστέρηση και είναι ημίμετρα που δεν αντιμετωπίζουν συνολικά το πρόβλημα.

Στον αντίποδα έχουμε μια Αξιωματική Αντιπολίτευση που δεν καταθέτει κάποια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση.»

Συγκεκριμένα για το ζήτημα της ακρίβειας και την εκτίναξη του πληθωρισμού, είπα:

« Έχουμε έναν πληθωρισμό που “τρέχει” με 11,3% με ότι αυτό σημαίνει για τα οικονομικά των νοικοκυριών και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Το πρόβλημα της ακρίβειας είχε εντοπιστεί από της αρχές του προηγούμενου καλοκαιρίου. Εμείς από το φθινόπωρο, παροτρύναμε την Κυβέρνηση να λάβει ολοκληρωμένα μέτρα για την ανάσχεση τη ακρίβειας, αλλά η Κυβέρνηση κώφευε.

Τότε οι Υπουργοί της Κυβέρνησης, κατηγορούσαν το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, για λαϊκισμό. Όμως ερχόντουσαν κατόπιν εορτής και υιοθετούσαν τα μέτρα που εμείς τους είχαμε προτείνει. Μέτρα που δεν είχαν την προσδοκώμενη αποτελεσματικότητα λόγο της καθυστερημένης λήψης τους.»

Για το πρόβλημα της αύξησης της τιμής των καυσίμων, τόνισα:

«Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής έχει καταθέσει προτάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, προτάσεις όπως την μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Ένα μέτρο που έχει υιοθετηθεί στην συντριπτική πλειοψηφία των υπόλοιπών Ευρωπαϊκών κρατών, όπως πχ στην Ιταλία όπου η βενζίνη είναι στο 1,8 ευρώ γιατί υπήρξε μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Ενώ στην χώρα μας, η βενζίνη οδεύει ολοταχώς για 3 ευρώ το λίτρο και η Κυβέρνηση δεν κάνει τίποτα.  

Στις αιτιάσεις της Κυβέρνησης ότι δεν μπορεί να προβεί σε οριζόντια μέτρα, εμείς απαντάμε ότι λόγω της τιμής των καυσίμων έχει η κατανάλωση, ως εκ τούτου το Κράτος έχει μειωμένα έσοδα. Αν μειωνόταν ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης, τα καύσιμα θα ήταν πιο προσιτά, οπότε από την αύξηση της κατανάλωσης θα ισοσκελίζονταν οι όποιες απώλειες.

Δεν καταλαβαίνω για πιο λόγο λαμβάνουν ένα τέτοιο μέτρο, το οποίο θα επέφερε άμεση ανακούφιση στους πολίτες.»

Σχετικά με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, είπα:

«Η προκήρυξη εκλογών στην χώρα μας, είναι στην ευχέρεια της Κυβέρνηση και του Πρωθυπουργού. Εμείς πιστεύουμε ότι κάποια στιγμή θα πρέπει και στην Ελλάδα, η κατάσταση να είναι όπως σε όλα τα Δυτικά κράτη, όπου οι εκλογές διενεργούνται στο τέλος της θητείας της εκάστοτε Κυβέρνησης.

Όμως έτσι όπως είναι η κατάσταση, όσο νωρίτερα προκηρυχθούν εκλογές τόσο καλύτερα θα είναι. Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής θα είναι απολύτως έτοιμο να κάνει την πολιτική ανατροπή, όποτε και αν επιλέξει ο Πρωθυπουργός να γίνουν εκλογές.»

Υπάρχουν προκλήσεις που δεν μπορεί καθεμία χώρα από μόνη της να αντιμετωπίσει.

Συνέντευξη στην εφημερίδα «Τα Νέα»

Σε ποιο βαθμό πιστεύετε πως οι μεγάλες κοινωνικές και υγειονομικές κρίσεις αναδεικνύουν την κοινότητα των προβλημάτων που ταλανίζουν τους ανθρώπους οπουδήποτε κι αν ζουν και οποιοδήποτε και αν είναι το χρώμα τους;

Ζούμε σε εποχή μεγάλων αλλαγών, κρίσεων και εμφάνισης συνεχών αιφνιδιαστικών γεγονότων.  Ας σκεφτούμε την πανδημία, τα φαινόμενα της κλιματικής κρίσης, τις αλλαγές λόγω της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης, ακόμα και τις γεωστρατηγικές αλλαγές που κυοφορούνται, την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία και την εκδήλωση αναθεωρητικών τάσεων από χώρες με ξεχωριστό τον ρόλο της Τουρκίας ανάμεσα σε αυτές. Τι αναδεικνύουν αυτά; Υπάρχουν προβλήματα που αποκτούν πιο έντονα χαρακτηριστικά παγκοσμιότητας, οικουμενικότητας. Εμφανίζονται με μεγαλύτερες ταχύτητες αλλαγές, προκλήσεις, προβλήματα που απασχολούν, απειλούν την ζωή των ανθρώπων ανεξάρτητα από χώρα, θρησκεία, φύλο. Αυτό αναδεικνύει έντονα την ανάγκη συντονισμού, κοινών ρυθμίσεων, κοινής αντιμετώπισης απέναντι στα οποία και οι παγκόσμιοι μηχανισμοί αλλά και οι πανευρωπαϊκοί θεσμοί φαίνεται να καθυστερούν. Πέρα από τις ιδιομορφίες κάθε χώρας ή και τις επιλογές κάθε Κυβέρνησης υπάρχουν προκλήσεις που δεν μπορεί κάθε μία χώρα από μόνη της να αντιμετωπίσει.

Σε σχέση με ποια γυναίκα συγγραφέα θα αναγνωρίζετε καίρια τη συμβολή της όχι μόνο όσον αφορά το καθαρά δημιουργικό της έργο αλλά και την κοινωνική της προσφορά;

Ξεχωριστή πηγή έμπνευσης αποτελεί για μένα το έργο και η συνολική δράση της Λιλής Ζωγράφου. Δημοσιογράφος, συγγραφέας με λόγο αντισυμβατικό, με συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση και στόχος της Χούντας των Συνταγματαρχών αποτελεί για μένα σημείο αναφοράς. Τα βιβλία και οι παρεμβάσεις της εξέπεμψαν μηνύματα ελευθερίας, χειραφέτησης των γυναικών σε εντελώς διαφορετικές και δύσκολες εποχές. Στον νου μου φέρνω τα βιβλία «17 Νοέμβρη- Η νύχτα της μεγάλης σφαγής», «Επάγγελμα: Πόρνη», «Η γυναίκα που χάθηκε καβάλα στο άλογο», «Η αγάπη άργησε μια μέρα», «Μου σερβίρετε ένα βασιλόπουλο;» και υπάρχει ένα τεράστιο υλικό βιβλίων, άρθρων, τολμηρών προσεγγίσεων. Είναι πράγματι για μένα ξεχωριστή η παρουσία της, ιδιαίτερο το λογοτεχνικό της έργο.

Ποια γυναίκα του θεματικού και καλλιτεχνικού χώρου είτε του ανώτατου είτε του πρόσφατου παρελθόντος θα θέλατε να είχατε συναντήσει και συναναστραφεί;

Απαντώ χωρίς σκέψη με το όνομα της μεγάλης Ελληνίδας, της Μελίνας Μερκούρη. Μεγάλη ηθοποιός και  γυναίκα με πληθωρική παρουσία, με αντιστασιακή δράση. Άνθρωπος με ευαισθησίες, με αγώνες για την ελευθερία και την Δημοκρατία, με το θάρρος, την τόλμη να εκφράζει δυνατά τις σκέψεις, τις απόψεις της. Πολιτικός με διαφορετική επαφή με την κοινωνία, με ικανότητα να αφουγκράζεται την αγωνία των ανθρώπων. Ναι, είναι η γυναίκα, η καλλιτέχνης, η Πολιτικός που θα ήθελα να γνωρίσω, να έχω συναντήσει, να μιλήσω μαζί της.

Αν σας προτεινόταν ένα μακροχρόνιο ταξίδι τι θα επιλέγατε, μια χώρα πολιτιστικού επιπέδου ή μια χώρα τριτοκοσμική με μεγάλο ανθρωποκεντρικό ενδιαφέρον;

 Ένα ταξίδι αποκτά μια ιδιαίτερη αξία αν σε φέρνει σε επαφή με χώρες άλλων πολιτισμών, θρησκειών, συμπεριφορών. Αν σου επιτρέπει να έρθεις σε επαφή με άλλες περιοχές απόμακρες για εμάς και με ξεχωριστό ενδιαφέρον, από ότι σου επιτρέπει ένα ταξίδι για παράδειγμα σε οποιαδήποτε ευρωπαϊκή χώρα. Άλλωστε ένα τέτοιο ταξίδι σε μια χώρα της Ευρώπης είναι πολύ πιο προσιτό πια για πολύ περισσότερους από ότι πριν κάποια χρόνια. Είναι ασφαλώς πάντα ενδιαφέρον, αλλά πόσο πιο ανεβασμένο μπορεί να είναι το ενδιαφέρον, πόσο πιο έντονες μπορεί να είναι οι συγκινήσεις από ένα ταξίδι στην Ινδία, το Θιβέτ, το Βιετνάμ, το Πακιστάν ή την Αφρική.

Αν σας υπόχρεων να επιλέξετε μια μορφή τέχνης που θα παράμενε η αποκλειστική τροφός των καλλιτεχνικών σας συγκινήσεων ποια θα ήταν η τέχνη αυτή;

Θα επέλεγα χωρίς σκέψη την Μουσική. Με τα ακούσματα μπορείς να ηρεμείς ή και να ανεβαίνεις, να προβληματίζεσαι ή και να απολαμβάνεις, να γλεντάς. Είναι μια Τέχνη που μπορεί να πλημμυρίσει ένα άνθρωπο ή και ένα χώρο με συναισθήματα, ομορφιά, γαλήνη, ικανοποίηση.

Το κόστος της μη ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ

Κοινό άρθρο με τον Nils Schmid* στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ»

Η 24η Φεβρουαρίου θα μείνει χαραγμένη στην ιστορία. Η  επίθεση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας αποτελεί σημείο καμπής. Η  εισβολή του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία διαλύει κάθε ψευδαίσθηση που είχαν έως τώρα οι Ευρωπαίοι πολιτικοί ως προς τις φιλοδοξίες του να αποκαταστήσει την επιρροή της Ρωσίας στη διεθνή σκηνή.

Η Ρωσία έδειξε ότι συνιστά απειλή για την ασφάλεια. Κατά συνέπεια, ο πόλεμος του Πούτιν πρέπει να αντιμετωπιστεί αποφασιστικά: με αναβαθμισμένες αμυντικές δαπάνες, συντονισμένες δράσεις των ευρωπαϊκών χωρών για ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και διεύρυνση διεθνών συμμαχιών. Η εισβολή επιταχύνει και επαναπροσδιορίζει τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων των κυβερνήσεων σε πρωτοφανή κλίμακα στην Ευρώπη. Για τις χώρες που γειτνιάζουν με τη Ρωσία καθίσταται  όλο και πιο σαφές το πιθανό κόστος μη ένταξης στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ. Αναδύεται λοιπόν στην Ευρώπη, μια νέα δυναμική όσον αφορά στη συμμετοχή σε θεσμούς και στρατηγικές συμμαχίες.

Ας δούμε για παράδειγμα τη μεταστροφή της Γερμανίας. Ο Γερμανός Καγκελάριος Όλαφ Σολτς μιλώντας ενώπιον του Γερμανικού Κοινοβουλίου, αποκάλεσε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία «αλλαγή εποχής» καθώς πλέον αναθεωρούνται ριζικά οι προτεραιότητες στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και η αμυντική ατζέντα του Βερολίνου. Παραδοσιακά ουδέτερες χώρες όπως η Σουηδία και η Φινλανδία εξετάζουν το ενδεχόμενο να υποβάλουν αίτηση ένταξης στο ΝΑΤΟ. 

Η δημοκρατία στην Ευρώπη, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και η ένταξη στο ΝΑΤΟ απειλούνται από τη Ρωσία. Οι γενναίοι πολίτες της Ουκρανίας και ο στρατός της δεν υπερασπίζονται απλώς την κυριαρχία της χώρας τους και την ελευθερία τους να επιλέγουν δημοκρατικά κυβέρνηση, συμμαχίες και προοπτικές. Υπεραμύνονται ευρύτερα  της ελευθερίας της έκφρασης, της επιθυμίας για ειρηνική συνύπαρξη και του κράτους δικαίου.

Ο πόλεμος αυτός όμως  είναι και ένας εκούσιος αυτο-αποκλεισμός της Ρωσίας από τις ευρωπαϊκές αξίες, το κράτος δικαίου και τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των γειτονικών χωρών. Επιπρόσθετα, πυροδότησε μια νέα συζήτηση γύρω από την ευρωπαϊκή ταυτότητα και τους λόγους που έχει μια χώρα να είναι ή να θέλει να γίνει μέλος της ΕΕ. Η συζήτηση για τη διεύρυνση παίρνει νέα τροπή.

Είναι πλέον η κατάλληλη στιγμή για τον επαναπροσδιορισμό της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η νέα κατάσταση ασφαλείας ανοίγει τον δρόμο για μια ολοκληρωμένη επανεκτίμηση των πολιτικών προτεραιοτήτων και έναν χάρτη πορείας προς την υλοποίησή τους. Η επίθεση ενώνει τα κράτη μέλη της ΕΕ σε τομείς πολιτικής που θεωρούνταν έως πρόσφατα «άβατο», π.χ. οι κανονισμοί για το προσφυγικό και το άσυλο, το σύστημα διατραπεζικής επικοινωνίας SWIFT, καθώς και η συντονισμένη δράση κατά Ρώσων ολιγαρχών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Η επίθεση φανέρωσε  στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε ολόκληρη την Ευρώπη τους κινδύνους όταν στο Κρεμλίνο κυριαρχεί ένα απολυταρχικό καθεστώς. Υπογράμμισε επίσης στους πολίτες ολόκληρης της ηπείρου ότι αν θέλουμε δημοκρατία πρέπει και να την υπερασπιζόμαστε. Η επιθυμία πολλών Ουκρανών να ενταχθεί η χώρα τους στην ΕΕ μπορεί, επίσης, να δώσει νέα πνοή στη διαδικασία και τις προϋποθέσεις ένταξης άλλων χωρών, κυρίως στα Δυτικά Βαλκάνια.

Όσον αφορά στην ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, οι κατευθυντήριες αρχές πρέπει να είναι ο περαιτέρω εκδημοκρατισμός, η εγκαθίδρυση του κράτους δικαίου και η προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση και τη βελτίωση των δημοκρατικών θεσμών και των μηχανισμών της δικαιοσύνης, η υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών και η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων αποτελούν κορυφαίες προτεραιότητες στη διαδικασία ένταξης. Οι χώρες αυτές πρέπει να απομακρυνθούν από την πολιτική επιρροή χωρών εκτός ΕΕ (όπως η Κίνα, η Ρωσία ή η Τουρκία).

Η επιστροφή του πολέμου στην Ευρώπη αποτελεί κρίσιμο ορόσημο. Ο Πούτιν θέλει να επαναχαράξει τα σύνορα στον χάρτη της ηπείρου με τη βία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να τηρήσει τις υποσχέσεις της για μια Ευρώπη ακέραιη και ελεύθερη.

*Nils Schmid είναι Βουλευτής του SPD και Υπεύθυνος Εξωτερικής Πολιτικής

H Κυβέρνηση μένει άπρακτη και αμήχανη απέναντι στο τσουνάμι ακρίβειας που πλήττει τα λαϊκά εισοδήματα.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το τελευταίο χρονικό διάστημα τα θέματα που μονοπωλούν το ενδιαφέρον των πολιτών και μέσων ενημέρωσης είναι η ακρίβεια, η ενεργειακή κρίση και ο πληθωρισμός. Δεν μπορεί να εκπλήσει κανένα αυτή η κατάσταση.

Όταν η βενζίνη έχει φτάσει στα 2,50 ευρώ και οδεύει στα 3 ευρώ, όταν με 50 ευρώ βάζεις σχεδόν 20 λίτρα καυσίμου και το ρεζερβουάρ παραμένει περισσότερο μισοάδειο από ότι μισογεμάτο, τότε ναι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα.

Το αυτοκίνητο από ένα βασικό και απαραίτητο εργαλείο δουλειάς τείνει να μετατραπεί σε είδος πολυτελείας.

Ο πληθωρισμός ανεβαίνει σε επίπεδα ρεκόρ και ο κάθε Έλληνας το αισθάνεται καλά όταν πηγαίνει να ψωνίσει σε ένα  μαγαζί, σε ένα supermarket και βλέπει τα καταναλωτικά να αυξάνονται συνέχεια.

Απέναντι σ’ αυτή την κατάσταση  η κυβέρνηση έχει μπλοκάρει, παραμένει άπρακτη και άτολμη να πάρει μέτρα. Ακόμα και τα όποια μέτρα έχει πάρει ανά διαστήματα, τα έχει πάρει με καθυστέρηση με αποτέλεσμα η ακρίβεια να « τα έχει φάει» εκ των προτέρων. Κοιτάει την εκρηκτική άνοδο της τιμής της βενζίνης και ο χρόνος περνάει  δηλώνοντας ότι ΘΑ κάνουμε ανακοινώσεις, όταν ΘΑ είμαστε έτοιμοι.

Δεν προχωράει σε τολμηρά μέτρα που μπορούν να δώσουν ανάσα, όπως η μείωση του φόρου καυσίμων και καταναλωτικών προϊόντων έστω πρώτης ανάγκης.

Την ίδια ώρα στη Γερμανία απέναντι στις πρωτοφανείς αυτές αυξήσεις, ευελπιστώντας να ανακουφίσει οικονομικά τους δικούς της πληγέντες πολίτες, η Κυβέρνηση προχώρησε σε μείωση του φόρου κατανάλωσης και στην εισαγωγή μηνιαίου ενιαίου εισιτηρίου για όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς ύψους 9 μόλις ευρώ.

Εμείς εδώ πάλι, περιμένουμε κάποιες ανακοινώσεις, αγνώστου περιεχομένου…

Προς ενημέρωση σας πάντως, η αντίστοιχη κάρτα μεταφορών χρονικής διάρκειας 30 ημερών στην Ελλάδα κοστίζει 27 ευρώ. 9 ευρώ στο Βερολίνο, 27 στην Αθήνα με μέσα και υπηρεσίες προβληματικές και υποδεέστερου επιπέδου.

Οι μέχρις στιγμής κυβερνητικές αντιδράσεις στις εκάστοτε κρίσεις και διλήμματα που εκλήθη να διαχειριστεί δείχνουν αν μη τι άλλο μια γενικότερη βραδύτητα, συνοδευόμενη από εμμονές. Κυβερνητικές εμμονές δυστυχώς οι οποίες έχουν αντίκτυπο στο σύνολο της κοινωνίας. Εδώ και τώρα είναι αναγκαία η λήψη γενναίων μέτρων που να στηρίζουν την κοινωνία απέναντι σ΄ αυτό το τσουνάμι ακρίβειας που πλήττει το επίπεδο ζωής των πολιτών.

Πριν μπω στο θέμα του σχεδίου νόμου θα ήθελα να επισημάνω ένα σημερινό δημοσίευμα της Καθημερινής, που είχε αφορμή απάντηση του Υπουργείου Εσωτερικών  σε ερώτηση του ΠΑΣΟΚ. Για την ιθαγένεια των παιδιών της δεύτερης γενιάς ο λόγος.  Υπάρχουν αιτήσεις που εκκρεμούν από το 2017 και 2018 σε Αθήνα και Κεντρική Μακεδονία. 

Είναι τραγικό αυτό που συμβαίνει και οφείλεται στη δραματική υποστελέχωση των υπηρεσιών που ελπίζω να μην είναι πολιτική επιλογή. Θα αποδείξετε πως δεν είναι αν λύσετε το θέμα γρήγορα.    

Πάμε τώρα στο παρόν νομοσχέδιο. Μιλάω για το μεταναστευτικό, το οποίο μας απασχολεί ήδη, αλλά φαίνεται ότι θα μας απασχολήσει ιδιαίτερα και στο πολύ άμεσο μέλλον. Για νέες μεταναστευτικές ροές κάνουν λόγο οι ειδικοί και τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, με την γείτονα χώρα την ίδια ώρα να κλιμακώνει την ένταση ενόψει καλοκαιριού, να εμφανίζεται όλο και πιο επιθετική φτάνοντας στο σημείο να απειλεί ακόμα και τα νησιά μας, αποκαλύπτοντας όλο και περισσότερο τον αναθεωρητισμό της.

Δυστυχώς όλα δείχνουν ότι προμηνύεται ένα ιδιαίτερο θερμό καλοκαίρι από κάθε άποψη, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Η χώρας μας καλείται να αντιμετωπίσει αλλά και να ανταπεξέλθει σε πολλά ταυτόχρονα πεδία, με κορυφαίο αυτό της αμφισβήτησης της κυριαρχάις μας.

Στις προκλήσεις από έξω, απαντάμε ενωμένοι.

Η Ελλάδα δεν παρασύρεται από τέτοιες δηλώσεις και προκλήσεις, είναι ισχυρή δύναμη στην περιοχή, με ισχυρές συμμαχίες και μέλος του ΝΑΤΟ. Αποτελεί δύναμη ειρήνης και ευθύνης στην ευρύτερη περιοχή.

Ταυτόχρονα οφείλουμε να δείχνουμε τον Τουρκικό τυχοδιωκτισμό και να απαιτούμε κυρώσεις εις βάρος της και βέβαια να σταματήσουν εδώ και τώρα την προώθηση εξοπλισμού στην Τουρκία από χώρες της Ε.Ε. Πρόκειται για κάτι αδιανόητο αυτό που συμβαίνει αυτή την στιγμή από σειρά χωρών ανάμεσά τους η Γερμανία και η Ισπανία.

Το φαινόμενο της μετανάστευσης και της προσφυγιάς δεν τελειώνει. Και δεν τελειώνει με κυβερνητική απόφαση όπως περίπου υπονόησε πρόσφατα ο πρωθυπουργός.

Η επιμονή της κυβέρνησης για την εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας ξενίζει υπό τις παρούσες συνθήκες. Η Τουρκία πρέπει να αναλάβει το σύνολο των ευθυνών της στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και αυτό δεν τίθεται σε διαπραγμάτευση.

Δεν μπορεί να υποκύπτουμε σε εκβιασμούς. Ακόμη περισσότερο δεν μπορούμε να θυσιάζουμε εθνικά μας θέματα με αντάλλαγμα προσωρινές διευθετήσεις.

Η Κοινή Δήλωση μπορεί να προβλέπει υποχρεώσεις της Τουρκίας για την αποτροπή των παράτυπων μετακινήσεων αλλά προβλέπει και ανταλλάγματα.

Το 2016, με ευθύνη άλλης κυβέρνησης προφανώς, η Τουρκία κατάφερε να συνδέσει τη συνεργασία της με την ΕΕ για θέματα προσφύγων και μεταναστών με όλη σχεδόν την ευρωτουρκική ατζέντα. Χωρίς δεσμεύσεις για τα δικά μας εθνικά θέματα.

Με απλά λόγια, αν εφαρμοστεί από τη μεριά της Τουρκίας σε σχέση με την αποτροπή των παράτυπων εισόδων θα πρέπει να απελευθερωθεί η visa για τους Τούρκους πολίτες, να προχωρήσει η τελωνειακή ένωση ακόμα και να δοθεί το πράσινο φως για την επέμβαση σε συριακό έδαφος για να δημιουργηθεί ουδέτερη ζώνη που θα εξυπηρετεί τα γεωπολιτικά συμφέροντα της Τουρκίας με οδυνηρές συνέπειες για τους πληθυσμούς Κούρδων που ζουν στην περιοχή.

Αυτό θέλουμε;  Ας σοβαρευτούμε.

Ειδικά αυτή τη δύσκολη εποχή που υπάρχουν διαρκείς προκλήσεις και τίθενται ακόμη και θέματα κυριαρχίας για τα νησιά μας.   

Στις προκλήσεις απαντάμε ενωμένοι. Να μην αυτοπαγιδευόμαστε.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το προς ψήφιση λοιπόν νομοσχέδιο αποτελεί εν τοις πράγμασιν την κωδικοποίηση της νομοθεσίας για την υποδοχή, τη διεθνή προστασία πολιτών τρίτων χωρών και ανιθαγενών καθώς και την προσωρινή προστασία σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων αλλοδαπών.  Δεν χρειάζεται να πούμε πολλά για τη χρησιμότητα των κωδικοποιήσεων της νομοθεσίας.

Είναι αυτονόητα πράγματα αυτά.

Αλλά δεν μπορούμε παρά να παρατηρήσουμε πως είναι η δεύτερη φορά που κωδικοποιείται η συγκεκριμένη νομοθεσία από την ίδια κυβέρνηση. 30 μήνες πέρασαν από τότε που ψηφίστηκε ο νόμος 4636/19 και τότε, θυμίζουμε πως είμασταν, επί της αρχής, θετικοί.  Πάνω από 100 αλλαγές υπέστη αυτός ο νόμος. 

Καταργήσατε, κατ’ αποτέλεσμα, τη δική σας νομοθεσία, τη σκορπίσατε και τώρα την κωδικοποιείτε πάλι.

Αλλά, σας το είπε και ο εισηγητής μας,  δεν λάβατε υπόψιν πως η ενωσιακή νομοθεσία είναι υπό διαμόρφωση στο πλαίσιο της συζήτησης για το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.

Ούτε καν διαγνώσατε την ανάγκη να τροποποιήσετε το πλαίσιο της προσωρινής προστασίας που υπάρχει από το 2006 και ενσωματώνει ευρωπαϊκή οδηγία του έτους 2001. Πριν φέρετε τις διατάξεις για κωδικοποίηση.

Κύριε  Υπουργέ,

σήμερα διανύουμε το σωτήριο έτος 2022. Πολλά έχουν αλλάξει από

τότε και πολλά δεν ανταποκρίνονται στα σημερινά δεδομένα.  Και ακόμη χειρότερα, το ζήτημα της προσωρινής προστασίας είναι επίκαιρο. Εφαρμόζεται στα δεκάδες χιλιάδες γυναικόπαιδα που κατέφυγαν στη χώρα μας μετά τη ρωσική εισβολή.  Ακούμε μεγάλα λόγια για την προστασία τους αλλά στην ουσία γίνονται ελάχιστα.

Σε αντίθεση με άλλα κράτη που εμπράκτως επέδειξαν την απαιτούμενη προσοχή στη διαχείριση των εισροών της συγκεκριμένης κατηγορίας προσώπων, στην περίπτωση μας απουσιάζει κάποιο αντίστοιχο ολοκληρωμένο πρόγραμμα. Τους στέλνετε, και προφανώς δεν πάνε, να μείνουν σε δομές αποκομμένες από τον αστικό ιστό.

Καμία άλλη παροχή, καμία ενίσχυση.

 Ήδη, όσοι φιλοξενούν ανθρώπους από την Ουκρανία βλέπουν την αδιαφορία της κυβέρνησης, την έλλειψη υποστήριξης, σε μια εποχή που η ακρίβεια πλήττει τους πάντες. Και βλέπουμε επίσης και κάτι που δεν μας αρέσει καθόλου. 

Και ρωτώ;  Τι νόημα έχει η διάταξη που υποχρεώνει τους δικαιούχους προσωρινής προστασίας να εργάζονται μόνο στο νομό που αρχικά καταγράφηκαν; Γιατί δεν αναγνωρίζεται την ανάγκη να προστατευθούν οι μονογονεϊκές οικογένειες, γιατί δεν υπάρχει καν αναφορά στον μεγάλο κίνδυνο του trafficking;

Υπάρχει μια, σε επίπεδο ρητορικής, θετική αντιμετώπιση των ουκρανών εκτοπισμένων από την κυβέρνηση σε αντιπαράθεση με τους άλλους πρόσφυγες που βρίσκονται στη χώρα.

Μην κρύβεστε πίσω από παχιά λόγια και μην επενδύετε στο διχασμό. Έχετε την ίδια υποχρέωση να παρέχετε πραγματική προστασία σε όσους βρίσκονται στη χώρα, ως αιτούντες άσυλο, ως πρόσφυγες ή ως δικαιούχοι προσωρινής προστασίας.

Χωρίς διακρίσεις που θυμίζουν πρόσφατες εποχές που δεν θέλουμε να επανέλθουν.  Ως σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος που έχει οδηγό του το διεθνές δίκαιο και το Σύνταγμα του.  

Καλή λοιπόν και χρήσιμη η κωδικοποίηση, αλλά καλύτερες οι πολιτικές απαντήσεις για τα θέματα που υπάρχουν. Πρώτα αυτές οι απαντήσεις, μετά οι απαιτούμενες αλλαγές και μετά η κωδικοποίηση.

Αυτή είναι η σωστή σειρά.

Και δεν είναι μόνο θέμα πολιτικών ή ιδεολογικών διαφορών.  Θέλω να πιστεύω ότι η αβελτηρία σας να αντιμετωπίσετε τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού δεν έχει ιδεολογική αφετηρία. Μπορεί να είναι θέμα επικοινωνιακού σχεδιασμού αλλά δεν μπορώ να πιστέψω πως διαφωνείτε να καλυφθούν με νόμιμους εργάτες οι ανάγκες που υπάρχουν. Όπως δεν πιστεύω πως διαφωνείτε να μάθουν ελληνικά οι πρόσφυγες και να ενταχθούν στην ελληνική κοινωνία.

Εμείς έχουμε μια κομβική διαφωνία, υπήρχε από το 2016, στο θέμα της εφαρμογής της Κοινής Δήλωσης ΕΕ- Τουρκίας. Δεν θέλουμε να υπάρχει όλο το βάρος της διαχείρισης στα σύνορα και στον Έβρο. 

Δεν είναι θέμα ποιότητας δομών αυτό.

Είναι θέμα νομοθεσίας. Η νομοθεσία και οι πολιτικές επιλογές εγκλωβίζουν. Και σήμερα μπορεί να μην υπάρχει μεγάλος πληθυσμός αλλά η επιμονή στη διαδικασία ενέχει ένα ρίσκο που δεν θέλουμε. Θεσμικά πρέπει να τελειώσουν οι Μόριες. 

Και δεν το κάνατε ούτε προτίθεστε να το κάνετε. Διαφωνούμε λοιπόν.

Είναι το μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας υποδοχής και ασύλου αυτό που χωροθετείτε στα σύνορα.  Και όσο η χωροθέτηση παραμένει στα σύνορα τότε οι διατάξεις που περιέχει ο σημερινός κώδικας σε σχέση με την ένταξη, την εκπαίδευση, την απασχόληση, την κατάρτιση παραμένουν κενό γράμμα.  Σε συνθήκες εγκλεισμού δεν γίνονται αυτά.

Είπε ο υπουργός πως καταργεί τις δομές, τα διαμερίσματα στην Αθήνα.  Δημιουργείται η αίσθηση πως υπάρχει πρόβλημα ασφάλειας λόγω όσων φιλοξενούνται αξιοπρεπώς. Το πρόβλημα υπάρχει επειδή υπάρχουν άστεγοι, επειδή υπάρχουν άνθρωποι χωρίς χαρτιά σε μια γκρίζα ζώνη ή τελείως αόρατοι.

Μίλησε για αποσυμφόρηση των νησιών ο υπουργός. Μην κρυβόμαστε. Για να αδειάσουν οι δομές, προσωρινά ώστε να δεχτούν οι κάτοικοι των νησιών την κατασκευή νέων δομών, έφυγαν χιλιάδες άνθρωποι που δεν είχαν πάρει άσυλο. Αυτοί είναι στους δρόμους, άνδρες, γυναίκες, παιδιά οικογένειες.  Όταν κλείσουν οι δομές και τα διαμερίσματα στην Αθήνα θα συνεχίσουν να παραμένουν στους δρόμους.

«Η πολιτική έχει ανάγκη την γυναίκα, το θηλυκό μυαλό που γεννάει.»

Ομιλία κατά την παρουσίαση του βιβλίου «Η ειρηνική εξέγερση των θηλυκών Sapiens»

Είναι πραγματικά μεγάλη η χαρά μου σήμερα να βρίσκομαι ανάμεσα σε εκλεκτούς προσκεκλημένους, αξιόλογους ανθρώπους από όλους τους χώρους και τα πεδία αλλά κυρίως φίλους για να μιλήσουμε με αφορμή το εξαιρετικό βιβλίο, το ξεχωριστής σημασίας, μεστό αυτό δοκίμιο της αγαπητής φίλης μου Άννας Καραμάνου.

Θα ήθελα με την ευκαιρία αυτή πριν μιλήσω για το βιβλίο να μιλήσω για τον άνθρωπο πίσω από αυτό το υπέροχο εγχείρημα, την φίλη μου Άννα, την οποία και οι περισσότεροι σήμερα εδώ γνωρίζετε.

Μία γυναίκα  με πλούσιο βιογραφικό όχι μόνο σε σπουδές αλλά και σε κοινωνική, συνδικαλιστική και πολιτική  δράση. Φιλόλογος και Πολιτικός Επιστήμονας με βαθιά γνώση των Ευρωπαϊκών Θεμάτων και κυρίως των Ζητημάτων Ισότητας και Φύλου τα οποία ανέδειξε ως Ευρωβουλευτής και πρόεδρος της FEMM, της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων και συνεχίζει να αναδεικνύει συνεχώς με την πολυσχιδή της δράση και πρόσφατα με το βιβλίο που κρατάμε σήμερα στα χέρια μας. Αυτό το βιβλίο πρόκειται για άλλη μια προσφορά της Άννας Καραμάνου προς την κοινωνία, προς τις γυναίκες, προς όλους μας.

Θα ήθελα λοιπόν να πω κι εγώ με τη σειρά μου λίγα λόγια για την «Ειρηνική Εξέγερση των Θηλυκών Sapiens.  

Υπάρχουν τρεις λέξεις, τρεις φράσεις που δίνουν το στίγμα. Ειρηνική εξέγερση, sapiens που δίνει έμφαση στην ανθρωπινότητα των γυναικών που κάποτε αμφισβητήθηκε και «εξέγερση» που σημαίνει κίνηση, κίνημα.

Με αφορμή τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821 και με αφετηρία τον Αγώνα της Ελευθερίας, ξετυλίγεται ένα συναρπαστικό ταξίδι των γυναικών και των αγώνων τους έως σήμερα.

Ας ξεκινήσουμε όμως από τον ίδιο τον τίτλο και ιδιαίτερα στις τρεις κομβικές λέξεις στις οποίες αναφέρθηκα.

Γιατί Sapiens; Όπως μας εξηγεί η συγγραφέας η χρήση του όρου είναι σκόπιμη προκειμένου να καταδείξει από τον ίδιο τον τίτλο ότι οι γυναίκες αποτελούν πάνω από το μισό του «σοφού γένους των ανθρώπων» εν συνόλω, των sapiens, τα δικαιώματα των οποίων  ωστόσο καταστρατηγήθηκαν για αιώνες από το άλλο μισό.

Και γιατί ειρηνική εξέγερση;  Γιατί η  έννοια της ειρηνικής εξέγερσης αναδεικνύει τη  συνέχεια και τη σταθερότητα του γυναικείου κινήματος και της παρουσίας του στο χωροχρόνο. 

Αυτό όμως που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι ότι το βιβλίο αυτό θέτει στο κέντρο τους αθέατους πρωταγωνιστές, τα ιστορικά υποκείμενα τα οποία σπάνια συμπεριλήφθηκαν στους τόμους ιστορίας που διδαχθήκαμε στο σχολείο και συνεχίζουμε να διδάσκουμε στα παιδιά μας.

Τις αφανείς ηρωίδες που θυσιάστηκαν ποικιλοτρόπως, ενσυνείδητα και συστηματικά καθ’ όλη την πορεία της Νεώτερης και Σύγχρονης Ιστορίας μας  και ειδικά στον πρώτο βηματισμό του Ελληνικού κράτους, συμμετέχοντας με όλη τους την καρδιά στο εθνικό όραμα.

Όραμα ωστόσο που αρχικά δεν τις συμπεριλάμβανε ως υπολογίσιμους και ορατούς  κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες. Και αυτός είναι ένας πολύ σπουδαίος προβληματισμός που διατρέχει το βιβλίο. Πώς και γιατί οι γυναίκες παρέμειναν αόρατα  πολιτικά και ιστορικά υποκείμενα  παρά την ενεργό συμμετοχή τους  στα μεγάλα και στα μικρά γεγονότα της ιστορίας.

Αν και καθυστερημένα ήρθε η στιγμή επιτέλους να τους αποδώσουμε την θέση που τους αξίζει, να αναγνωρίσουμε το ρόλο τους, να αναδείξουμε την καθοριστική συμμετοχή τους στη διαμόρφωση της φυσιογνωμίας μας αλλά και να προβληματιστούμε στο πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν τα θηλυκά sapiens είχαν ήδη από την αρχή το δημόσιο ρόλο που τους αξίζει.

Πράγματι, σήμερα, περισσότερο από ποτέ είναι αναγκαία μια βαθιά κατανόηση της ιστορίας μας, της διακοσάχρονης πορείας μας από την ίδρυση του ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα, μίας νέας προσέγγισης εθνικής αυτογνωσίας όπου η δικαιοσύνη των φύλων, όπως πολύ ορθά υπογραμμίζει η συγγραφέας, είναι ουσιώδες κομμάτι της αυτογνωσίας της ελληνικής κοινωνίας, ώστε να προχωρήσει με αυτοπεποίθηση και σωφροσύνη.

Θα έλεγα λοιπόν ότι είναι πάντα επίκαιρο και ειδικά στις μέρες μας να προβληματιστούμε αναφορικά με την ειρηνική αυτή εξέγερση, με τις φεμινιστικες διεκδικήσεις που αρχίζουν από το 1829 με την ίδρυση του πρώτου σχολείου για κορίτσια,  σηματοδοτούνται με την τομή για τα πολιτικά δικαιώματα μόλις το 1952, κορυφώνονται το 1975 με την συνταγματική κατοχύρωση της ισότητας και το 1983 με το νέο Οικογενειακό Δίκαιο που θέσπισε η πρώτη κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, βγάζοντας τις γυναίκες επίσημα και θεσμικά πλέον από έναν μακραίωνο κύκλο υποτίμησης και καταπίεσης.

Ωστόσο, αν και οι γυναίκες αριστεύουν σε όλους τους τομείς, στα πανεπιστήμια, στην έρευνα, στη δημόσια σφαίρα, συχνά τα παγιωμένα συστήματα εξουσίας εμμένουν σε μία άτυπη, ιερή συμμαχία διατήρησης των ανδρικών προνομίων.

Γι΄ αυτό λοιπόν και το παρόν βιβλίο έχει μία ιδιαίτερη σημασία να διαβαστεί από τη νέα γενιά ώστε να προβληματιστεί, να αναστοχαστεί  να αξιοποιήσει, όπως λέει η  Άννα Καραμάνου την ιερή παρακαταθήκη των πάμπολλων και συνεχών γυναικείων αγώνων και διεκδικήσεων.

Το βιβλίο λοιπόν αποτελεί μία άλλη, πολύ ενδιαφέρουσα ιστορική ανάγνωση όπου παράλληλα με τη γνώση των ιστορικών σταθμών προβάλλονται παράλληλα οι γυναικείοι αγώνες, η συνεισφορά τους στα ιστορικά γεγονότα και οι διεκδικήσεις τους. Θα ήθελα λοιπόν να σταθώ στα σημεία που μου έκαναν εντύπωση από τα έξι περιεκτικά κεφάλαια που το συναρθρώνουν.

Στο πρώτο κεφάλαιο που αναφέρεται στην ένοπλη εξέγερση των υπόδουλων Ελλήνων, εντύπωση για τις προωθημένες ιδέες του για τις γυναίκες, αποτελεί το έργο του Ρήγα, ιδέες που ενέπνευσαν πολλές αγωνίστριες  να συμμετάσχουν με κάθε τρόπο στον Αγώνα.

Παρά όμως την συμβολή τους μετά την απελευθέρωση τίθενται έγκλειστες στα σπίτια τους, ελεύθερες μεν από τον οθωμανικό ζυγό υπό την κυριαρχία δε των ανδρών τους. Επίσης πολύ ενδιαφέρουσα είναι η εκτενής αναφορά της συμβολής της Μαντως Μαυρογένους και της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας. Παρά τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο στα πεδία των μαχών όμως καμία γυναίκα δεν κατορθώνει να προσεγγίσει τα κέντρα λήψης αποφάσεων. Αντίθετα οι γυναίκες που πρωτοστάτησαν στην απελευθέρωση, απομακρύμθηκαν  από την δημόσια σφαίρα αμέσως μετά την Επανάσταση.

Στο δεύτερο κεφάλαιο μετά τη συζήτηση για τον ανατρεπτικό εκσυγχρονισμό του Καποδίστρια που διευκόλυνε τη γέννηση του φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα, ειδικό βάρος έχει η συζήτηση για τον πολιτισμικό δυϊσμό μεταξύ Δύσης και εξευρωπαϊσμού και κυρίως την ευθύνη της οθωμανικής κληρονομιάς που στήριξε διαχρονικά την κουλτούρα της εγχώριας πατριαρχίας, θέτοντας μία σειρά πολύ σημαντικών προβληματισμών όπως ποιούς πραγματικά αφορούσαν οι διακηρύξεις της ατομικής ελευθερίας του Διαφωτισμού.

Σίγουρα – όπως εύστοχα απαντά η συγγραφέας – όχι τις γυναίκες καθώς ο Διαφωτισμός αν και κίνημα βαθύτατα πολιτικό αγνόησε αν δεν υποτίμησε τις γυναίκες.

Αξιοσημείωτη πάντα είναι η αναφορά στο βαθύτατα ριζοσπαστικό κείμενο του Πλάτωνα, την Πολιτεία που υποστηρίζει ότι τα δύο φύλα πρέπει να μοιράζονται τον ίδιο τρόπο ζωής και οι γυναίκες παρά τα ήθη της εποχής αναγνωρίζονται ως ισότιμες  να κυβερνήσουν, να πολεμήσουν και να φιλοσοφήσουν όπως οι άντρες.  

Οι ιδέες αυτές απηχούν ήδη στο πρώτο τεύχος της Εφημερίδας των Κυριών της Καλιρρόης Παρρέν η οποία με σθένος γράφει ότι οι άνδρες δεν μπορούν να έχουν το μονοπώλιο του κρίνειν και του ορθοφρονείν.

Παρ΄ολ΄αυτά κάποιες δεκαετίες αργότερα οι πρώτες φοιτήτριες των Ελληνικών Πανεπιστημίων παρά το θάρρος και την αποφασιστικότητά τους αντιμετωπίστηκαν με αποδοκιμασία και εχθρότητα από τους συμφοιτητές τους. Από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι και πλέον οι γυναίκες διαπρέπουν σε όλα τα ερευνητικά και επιστημονικά πεδία.  

Η συμβολή των γυναικών στους εθνικούς αγώνες και τα μεγάλα εθνικά οράματα μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο αναλύονται διεξοδικά είναι το θέμα του τρίτου κεφαλαίου.

Χαρακτηριστικό εδώ είναι το αίτημα του 1920 για  δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες. Αν και ο Βενιζέλος αναγνώρισε το δίκαιο περιεχόμενο και την ορθότητα δεν προχώρησε φοβούμενος το πολιτικό κόστος μίας απόφασης που θα τον έφερνε αντιμέτωπο με τους συντηρητικούς κύκλους αλλά και ενδεχομένως την πλειονότητα των γυναικών που δεν αμφισβητούσε ακόμα το κατεστημένο της εποχής.

Το 1930ωστόσο, ο Βενιζέλος επανέρχεται  με παροχή δικαιώματος ψήφου στις δημοτικές εκλογές. Αξίζει να σημειωθεί όπως διαβάζουμε ότι στις πρώτες δημοτικές εκλογές μόνο 240 γυναίκες ψήφισαν προφανώς λόγω αναλφαβητισμού.

Το κεφάλαιο κλείνει με τη μαζική συμμετοχή και καταλυτική δράση των γυναικών στην εθνική αντίσταση. Με το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου οι Γυναίκες στην Ελλάδα αρχίζουν να εξοικειώνονται με τα μηνύματα του έργου της Simone de Beauvoir, συμμετέχοντας στην ανατροπή των στερεοτυπικών αντιλήψεων περί γυναικείας φύσης.

Και έρχεται επιτέλους ο νόμος 2159/1952 που δίνει το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες. Μη μας κάνει εντύπωση. Είναι χαρακτηριστικό, ότι η Γαλλία η χώρα του Διαφωτισμού και της Επανάστασης , μόλις το 1944 αναγνώρισε αυτό το δικαίωμα.

Στο τέταρτο κεφάλαιο διαβάζουμε ότι  μεταξύ 1953 και 1967 εκλέγονται οκτώ γυναίκες βουλευτές!

Ωστόσο την ίδια στιγμή η κατάσταση των γυναικών είναι αξιοθρήνητη: Κατάφωρες διακρίσεις σε όλους του τομείς, καθημερινή βία και εγκλήματα τιμής. Πολύ χαρακτηριστικά επισημαίνει η Αλίκη Γιωτοπούλου Μαραγκοπούλου: «Όσες γυναίκες είχαμε τελειώσει το Πανεπιστήμιο  δεν είχαμε δικαίωμα να συμμετάσχουμε στους διαγωνισμούς. Οι άντρες με το ταληράκι καταλάμβαναν τις θέσεις και οι γυναίκες με άριστα καθόντουσαν στη γωνία».

Μία δεκαπενταετία αργότερα και παρά τη Συνθήκη της Ρώμης πληροφορούμαστε ότι το χάσμα νομοθεσίας και πραγματικότητας επιμένει να είναι τεράστιο με τις γυναίκες να μη γίνονται δεκτές σε πολλούς κλάδους εργασίας. Μετά τη Χούντα, η συνταγματική κατοχύρωση της ισότητας έχει σαν αποτέλεσμα την ίδρυση πολλών φεμινιστικών οργανώσεων που αγκαλιάζουν γρήγορα γυναίκες από κοινωνικές ομάδες και γεωγραφικές περιοχές που μέχρι τότε δεν είχαν σχέση με τις γυναικείες διεκδικήσεις λειτουργώντας έτσι πολλαπλασιαστικά στα ζητήματα ισότητας.

Στο προτελευταίο κεφάλαιο θα ήθελα ειδικά να σταθώ στο Νέο Οικογενειακό Δίκαιο του 1983, την μεταρρύθμιση του Οικογενειακού Δικαίου που θέσπισε το ΠΑΣΟΚ  και άνοιξε το δρόμο για την πραγματική ισότητα.

Ας σκεφτούμε ότι ο νόμος θεωρήθηκε από τους πιο προοδευτικούς της Ευρώπης. Οι σύζυγοι πλέον γίνονται νομικά και συνταγματικά ισότιμοι. Και γράφει πολύ εύστοχα η Άννα Καραμάνου ότι η αναμόρφωση του οικογενειακού δικαίου ανέτρεψε τα φεουδαρχικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικογένειας.

Πολύ σωστά όμως επισημαίνει ότι παιδαγωγικός ρόλος τη νομοθεσίας δεν ήταν αρκετός για το ξερίζωμα των οπισθοδρομικών και πατριαρχικών αντιλήψεων.

Οι γυναίκες έγιναν ισότιμες ωστόσο αυτό δεν μεταφράστηκε ούτε δυστυχώς μεταφράζεται ακόμα στην ισοτιμία των υποχρεώσεων στο σπίτι, στην έμφυλη διαίρεση της εργασίας και των στερεοτυπικών αντιλήψεων της γυναίκας για το ρόλο της στην παρoχή φροντίδας.

Οδεύοντας το βιβλίο προς τη δική μας ψηφιακή εποχή  προσεγγίζονται με ιστορική εμβρίθεια σημαντικοί σταθμοί των τελευταίων δεκαετιών που επηρεάζουν αντίστοιχα τη θέση των γυναικών και τα ζητήματα ισότητας: η νομισματική ένωση, στρατηγική της Λισαβόνας, η αναθεώρηση του Συντάγματος, ο νόμος για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας, η συνθήκη της Λισαβόνας, η δεκαετής κρίση, η πανδημία, το κίνημα #Metoo.

Ζούμε πια σε εποχή που άνοιξαν τα στόματα, που καταγγέλονται τα φαινόμενα βίας και αυτό είναι μια πολύ σημαντική κατάκτηση. Το #Metoo απελευθέρωσε τις γυναίκες που μέχρι πρόσφατα δεν τολμούσαν να πουν αυτά που τους συνέβαιναν.

Θα ήθελα πραγματικά να σταθώ σε ένα καίριο ζήτημα που τίθεται στο κεφάλαιο αυτό, το οποίο γνωρίζω πολύ καλά όπως επίσης πιστεύω και η Άννα Καραμάνου αλλά και η Άννα Διαμαντοπούλου.

Είναι το χαμηλό ποσοστό εκλεγμένων γυναικών βουλευτών στη χώρα μας.

 – Υπάρχουν μόλις  57 Γυναίκες Βουλευτές, ποσοστό 19% και 9 γυναίκες στο Υπουργικό Συμβούλιο, ποσοστό 20%.

–   Υπάρχει μόνο μία γυναίκα Περιφερειάρχης από τους 13, και 14 γυναίκες Δήμαρχοι από τους 332.

–  Και βεβαίως εξίσου χαμηλά είναι και τα ποσοστά σε επίπεδο Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβούλων.

Οι αριθμοί μας κατατάσσουν σε χειρότερη θέση από όλες τις γειτονικές χώρες πλην της Τουρκίας. Είναι επομένως φανερό, ότι υπάρχουν ακόμα ανισότητες στην εκπροσώπηση των γυναικών, οι οποίες αποτελούν – μη το ξεχνάμε αυτό – το μισό και λίγο περισσότερο του πληθυσμού.  

Ο χώρος της πολιτικής συνεχίζει να μην είναι και τόσο φιλόξενος για τις γυναίκες, το αντίθετο. Σύμφωνα με τα τοιχεία του Ευρωπαικού Ινστιτούτου για την ισότητα, ο χεορότερος δείκτης μας είναι η συμμετοχή στους θεσμούς και στα κέντρα αποφάσεων.

Σχετικά με την παρουσία και τη δράση μιας γυναίκας στη Βουλή, όπως άλλωστε και όλες οι εργαζόμενες μητέρες, πρέπει να συνδυάσει τις κοινοβουλευτικές της υποχρεώσεις με όλους τους πολλαπλούς της ρόλους, δηλαδή την καθημερινή φροντίδα των παιδιών, του σπιτιού και της ευρύτερης οικογένειας και ταυτόχρονα να αποδεικνύει ότι τα καταφέρνει το ίδιο και καλύτερα από τους άντρες συναδέλφους της, σε έναν τόσο απαιτητικό και ανταγωνιστικό χώρο.

Ωστόσο, η ζωή προχωράει και τίποτα δεν παραμένει στάσιμο. Η ενασχόληση με τα κοινά, με τις δημόσιες υποθέσεις είναι μία μεγάλη πρόκληση και έχει ομορφιά να ασχολείσαι με την προώθηση λύσεων στον τόπο σου ή στα προβλήματα της χώρας.

Η ίδια η πολιτική έχει ανάγκη την γυναίκα, το θηλυκό μυαλό που γεννάει, έχει ανάγκη τη φρεσκάδα, την φαντασία και το μεράκι των γυναικών, τη δυνατότητα σύνθεσης και συναίνεσης, που οι γυναίκες πετυχαίνουν καλύτερα. Και πράγματι, χωρίς την ενεργό συμμετοχή της γυναίκας – και αυτό νομίζω ότι γίνεται ολοένα και πιο κατανοητό- τίποτα δε θα ήταν το ίδιο.

Γι΄ αυτό τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη, που είναι η ενισχυμένη και αναβαθμισμένη παρουσία της γυναίκας παντού.

Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω καταρχάς την Άννα Καραμάνου για τη σημερινή εκδήλωση και να της ευχηθώ το βιβλίο της είναι καλοτάξιδο.

Με τρόπο μεστό και διεξοδικό, με γλώσσα ρευστή και με περιεχόμενο τεκμηριωμένο έγραψε ένα βιβλίο για όσα συνήθως παραλείπονται, για την αποσιωπημένη  όπως λέει η ίδια παράλληλη επανάσταση των γυναικών. Των γυναικών εκείνων που έμειναν δυστυχώς αθέατες και αφανείς που τόλμησαν να διεκδικήσουν και τα κατάφεραν και που σήμερα οφείλουμε να τους δώσουμε  την ορατότητα που τους αρμόζει αλλά κυρίως να συνεχίσουμε χωρίς φόβο και δισταγμό τους αγώνες που εκείνες άρχισαν για να πετύχουμε τη πραγματική ισότητα και δικαιοσύνη.

Η Ελλάδα είναι ισχυρή χώρα με ισχυρές συμμαχίες, δεν φοβάται την Τουρκική επιθετικότητα.

Σήμερα ήμουν καλεσμένη στην εκπομπή «Σήμερα» του Δημήτρη Οικονόμου και της Μαρίας Αναστασοπούλου, όπου συζητήσαμε σχετικά με τη τρέχουσα επικαιρότητα. Η συζήτηση μας επικεντρώθηκε στην αποστολή στρατιωτικού υλικού στην Ουκρανία, την Τουρκική προκλητικότητα και στο πως την αντιμετωπίζει η Κυβέρνηση.

Συγκεκριμένα στην τοποθέτηση μου, επισήμανα:

«Με τα ζητήματα που σχετίζονται με την εξωτερικής και την αμυντική πολιτική της χώρας, νομίζω ότι θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί και υπεύθυνοι στον δημόσιο λόγο μας.

Βεβαίως και ο κύριος Ερντογάν αποτελεί μια μόνιμη απειλή για εμάς, όμως σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπονται δηλώσεις ότι κινδυνεύει η Ελλάδα ή ότι κινδυνεύουν τα νησιά μας.

Δεν πρέπει να διασπείρετε φόβος και ανησυχία. Διαθέτουμε αξιόμαχες ένοπλες δυνάμεις, είμαστε κράτος – μέλος της Ε.Ε., ΝΑΤΟ και έχουμε πολύ σοβαρές συμμαχίες.»

Σχετικά με την συμφωνία ανταλλαγής των ελαφρών αρμάτων, τόνισα:

«Το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, δεν θα κάνει μικροπολιτική πάνω σε τόσο σοβαρά ζητήματα. Όμως η Κυβέρνηση έχει τεράστια ευθύνη για το ότι οι Έλληνες πληροφορηθήκαμε από τις δηλώσεις του Καγκελάριου της Γερμανίας, σχετικά με την ανταλλαγή των τεθωρακισμένων.

Θα έπρεπε να υπάρξει σχετική ενημέρωση των πολιτικών αρχηγών από τον Πρωθυπουργό. Δεν θα έπρεπε να υπάρξει μια πολύ σοβαρή συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής και να ενημερωθούν τα Κόμματα;»